24.06.2025 | Źródło: en.tibet3.com

Dzięki wielkiej różnorodności, ogromnej objętości, długiej historii i bogatej treści, tybetańskie zabytkowe księgi i dokumenty są ważną częścią chińskiej klasycznej literatury i dokumentów oraz nośnikiem doskonałej chińskiej tradycyjnej kultury.

Od czasu reformy i otwarcia państwo zainwestowało wielkie fundusze i zorganizowało specjalne zespoły profesjonalistów, aby ratować, chronić, wyszukiwać, zbierać, publikować i prowadzić badania zabytkowych tybetańskich książek i dokumentów w całym kraju, i osiągnęło w tych działaniach satysfakcjonujące wyniki. Dzięki władzom na wszystkich szczeblach, które przejmują inicjatywę, instytucje badawcze związane z Tybetem, uniwersytety, biblioteki, domy wydawnicze, świątynie, kolekcjonerzy i inne sfery społeczeństwa współpracują ze sobą, aby chronić i wykorzystywać tybetańskie starożytne książki. Budowa profesjonalnego zespołu wysoce uzdolnionych osób była stale wzmacniana, a specjaliści w tak różnych dziedzinach, jak budowanie kolekcji, katalogowanie, renowacja, klasyfikacja, edytorstwo, publikowanie, prowadzenie wszechstronnych badań i digitalizacja, pojawili się w dużej ilości. Opublikowano znaczącą ilość klasycznych tybetańskich ksiąg, takich jak „Chińska Tripitaka-Kanjur” oraz „Tanjur” i „Bon Tripitaka”, „Król Gesar kompletna kolekcja” (300 tomów), „Klasyka Chińska -Tomy Tybetańskie”, „Reprinty Rzadkich Ksiąg Chińskiej Medycyny Tybetańskiej”, „Kalendarz Medycyny Tybetańskiej ze Śnieżnej Wyżyny”, „Seria Bibliotecznych Klasków ze Śnieżnej Wyżyny", „Seria Sag” i „Seria Huibao”. Uruchomiono Centrum Danych Zasobów Literatury Tybetańskiej i inne bazy danych literatury i zabytkowych woluminów. Osiągnięto przy tym bezprecedensowe sukcesy w zakresie ochrony naukowej, opracowań i wykorzystania tybetańskich zabytków pisanych: ksiąg i dokumentów.

W kontekście informatyzacji, digitalizacji i wykorzystywania technologii wielkich zbiorów danych (big data); digitalizacja starożytnych ksiąg i budowa baz danych stały się nowym trendem rozwojowym. Digitalizacja starożytnych tybetańskich ksiąg i dokumentów, tworzenie baz danych, identyfikacja, a także ochrona naukowa i efektywne wykorzystanie poprzez fotokopiowanie i reprinty oraz inne środki przyniosą zapewne dalsze przełomy; wysiłki zostaną dodatkowo wzmocnione pod względem inwestycji kapitałowych, preferencji politycznych i budowy zespołów utalentowanych specjalistów.