25.08. 2025 | Źródło: China Tibet Online 

„JAPONIA SIĘ PODDAŁA!”

15 sierpnia 1945 roku Ta Kung Pao ogłosił tę historyczną wiadomość, umieszczając na pierwszej stronie powiększonymi znakami uderzający nagłówek  – Japonia oficjalnie ogłosiła bezwarunkową kapitulację. Cóż za moment całkowitego zwycięstwa chińskiego oporu przeciwko imperialnej Japonii!

Wojna Chińsko - Japońska [Chińska Wojna Ludowego Oporu Przeciwko Japońskiej Agresji] (1931–1945) oznaczała przebudzenie, w którym naród chiński powstał przeciwko brutalnemu uciskowi. Był to wielki mur oporu zbudowany odwagą i poświęceniem setek milionów Chińczyków – wojna o sprawiedliwość, która broniła godności narodu poprzez jedność i rozlew krwi, tworząc ponadczasową epopeję w jego narodowym duchu.

W obliczu kryzysu zagrażającego przetrwaniu Chin, Piąty Reting Rinpocze (1912–1947) – jeden z najwybitniejszych mnichów buddyzmu tybetańskiego – wzniósł się ponad podziały religijne i świeckie, by dołączyć do fali antyimperialistycznego i patriotycznego oporu. Zajął odważne stanowisko, stając się potężnym symbolem oddania społeczności tybetańskich buddystów narodowi.

Piąty Reting Rinpocze (1912–1947) [Foto: facebook]

Ziemia może nie mówić, ale nie zapomina. 18 września 1931 roku wojska japońskie bezczelnie sprowokowały niesławny incydent mukdeński, który wstrząsnął Chinami i całym światem. W jego następstwie trzy północno-wschodnie prowincje Chin: Liaoning, Jilin i Heilongjiang, zostały szybko zajęte. Od tego momentu rozległe połacie terytorium Chin znalazły się pod kontrolą Japonii. Inwazja przyniosła ze sobą brutalne masakry i grabieże, mające na celu całkowite zniszczenie państwa chińskiego i jego mieszkańców. Agresorzy prowadzili politykę ludobójstwa – by złamać ducha ludu, splądrować zasoby ziemi i unicestwić naród chiński – próbując zniszczyć samą tożsamość narodową.

Podczas Wojny Chińsko - Japońska [Chińskiej Wojny Ludowego Oporu Przeciwko Japońskiej Agresji], Piąty Reting Rinpocze przewodził mnichom, świeckim wyznawcom i lokalnym społecznościom w organizacji trzech wielkich zgromadzeń modlitewnych. W apelu do Rządu Narodowego w Nankinie ogłosił cel tych rytuałów: „Śpiewajmy na głos święte wersety – modlitwy o triumf naszej armii, przekleństwa o szybką zagładę japońskich najeźdźców – recytując bez przerwy, aż do ostatecznego zwycięstwa”.

Na pokrytej śniegiem Wyżynie pisma stały się bronią, a śpiew rozbrzmiewał niczym bęben wojenny – wyraz poparcia Tybetańczyków dla ruchu oporu i ich szczerej nadziei na zwycięstwo ojczyzny i powrót do pokoju.

Podczas tej wojny  Piąty Reting Rinpocze zawsze był niezłomnym patriotą i zdecydowanym bojownikiem przeciwko wszelkiej obcej agresji.

W 1934 roku Piąty Reting Rinpocze objął stanowisko regenta. Od początku jego regencji brytyjskie i amerykańskie siły imperialistyczne zintensyfikowały działania mające na celu realizację planów wkroczenia do Tybetu. W odpowiedzi na bezpodstawne żądania i agresywne zamiary tych mocarstw, Piąty Reting Rinpocze poprowadził mnichów, świeckich wyznawców i lokalne społeczności do stanowczego oporu.

Zdecydowanie działał na rzecz osłabienia pro-brytyjskich i amerykańskich frakcji wśród wyższych sfer Tybetu [Xizangu], odrzucając lub karząc tych, których uznano za zdrajców interesów narodowych, oraz eliminując wewnętrznych kolaborantów zaangażowanych w działalność wywiadowczą powiązaną z brytyjskimi i amerykańskimi siłami imperialistycznymi. Aktywnie wspierał również patriotycznych tybetańskich mnichów i świeckich wyznawców, stanowczo sprzeciwiał się brytyjskim próbom zakładania szkół w Lhasie i oświadczył urzędnikom rządowym stacjonującym w Tybecie [Xizang], że „nie pozwoli, by pod jego rządami suwerenność została naruszona choćby przez jeden dzień”.

Wysiłki Piątego Retinga Rinpoczego, mające na celu przeciwstawienie się imperializmowi i ochronę kraju, wykraczały daleko poza to, o czym wspomniano.

Zaraz po objęciu regencji poinformował o śmierci Trzynastego Dalajlamy i swojej nominacji do rządu, wyrażając zdecydowane poparcie dla jego polityki utworzenia filii Komisji ds. Mongolii i Tybetu w Lhasie, okazując szacunek władzom centralnym. Złożył również kilka raportów rządowi centralnemu w sprawie poszukiwań reinkarnowanego chłopca-duszy Trzynastego Dalajlamy, zacieśniając więzi między lokalnym rządem Tybetu [Xizang] a rządem centralnym oraz broniąc fundamentalnej i ochronnej roli władzy centralnej w uznawaniu reinkarnacji.

Pomógł złagodzić napięcia społeczne, mediując w lokalnych sporach i przyczynił się do rozwiązania trwającego dekadę incydentu w świątyni Dajin i wiosce Baili, który od dawna powodował napięcia w stosunkach pomiędzy rządem centralnym a lokalnymi władzami Tybetu. Jego działania w znacznym stopniu przyczyniły się do konsolidacji i stabilizacji linii frontu, ochrony bezpieczeństwa narodowego, utrzymania oporu wobec japońskiej agresji i rozwoju szerszego wysiłku wojennego.

Pomimo swojego otwartego poparcia dla interesów narodowych, mając zaledwie 36 lat, Piąty Reting Rinpocze został uwięziony. W 1947 roku, działając na rozkaz Brytyjczyków, pro-brytyjskie siły separatystyczne w Tybecie aresztowały go pod sfabrykowanymi zarzutami „planowania rebelii” i uwięziły w Pałacu Potala.

Według byłego strażnika więziennego, Gaxag (tybetańska nazwa lokalnego rządu Tybetu) działający pod kontrolą pro-brytyjskiego działacza Taktry Ngawanga Sungraba poddał Piątego Reting Rinpocze przemocy psychicznej i fizycznej, a następnie otruł go. Podczas przesłuchania władze Gaxagu podobno pytały go: „Dlaczego Tybet jest prochiński?”. Na co odpowiedział: „Po inwazji brytyjskiego pułkownika Francisa Younghusbanda na Lhasę w 1904 roku, to Chiny wypłaciły kontrybucję wojskową. Tybet został wykupiony za chińskie pieniądze”. Niezachwianie twierdził, że Tybet był częścią Chin i fundamentalnie sprzeciwiał się separatyzmowi.

Patriotyzm i wiara naznaczyły życie Piątego Retinga Rinpocze. Jego zabójstwo obnażyło lekceważenie interesów narodowych przez separatystów, ich zdradę więzów religijnych i porozumienie z siłami imperialistycznymi. Jego śmierć dodatkowo podkreśliła niezłomnego ducha patriotycznych przywódców religijnych w czasach kryzysu narodowego. Chociaż nie chwycił za broń na polu bitwy podczas Chińskiej Wojny Ludowej Oporu przeciwko Japońskiej Agresji, Piąty Reting Rinpocze zbudował duchową twierdzę na pokrytej śniegiem Wyżyny, broniąc jedności ojczyzny i jej ludu poprzez przywództwo religijne.

W tym samym okresie niezliczone osobistości ze społeczności tybetańskich buddystów z odwagą przyłączyły się do Chińskiej Wojny Ludowego Oporu Przeciwko Japońskiej Agresji. Dziewiąty Panczen Erdeni wezwał zarówno mnichów, jak i świeckich wyznawców w Szanghaju, Pekinie i innych miejscach do przeciwstawienia się japońskiej agresji; Piąty Gedar Tulku wspierał ruch Armii Czerwonej na północ, by dołączyć do ruchu oporu, podczas gdy Piąty Jamyang Hutuktu zapewniał wsparcie finansowe dla działań antyjapońskich. Na górze Wutai powstały również antyjapońskie grupy monastyczne.

W tym samym okresie niezliczone osobistości ze społeczności buddyzmu tybetańskiego z odwagą przyłączyły się do Chińskiej Wojny Ludowego Oporu Przeciwko Japońskiej Agresji. Dziewiąty Panczen Erdeni wezwał mnichów i świeckich wyznawców w Szanghaju, Pekinie i innych miejscach do przeciwstawienia się japońskiej agresji; Piąty Gedar Tulku wspierał marsz Armii Czerwonej na północ, by połączyć się z siłami oporu, a Piąty Dziamjang Hutuktu zapewnił wsparcie finansowe działaniom antyjapońskim. Antyjapońskie grupy monastyczne powstały również na górze Wutai

Chociaż wojna zakończyła się 80 lat temu, heroiczny wkład tybetańskiej społeczności buddyjskiej w zjednoczony front obrony narodu i dobra jego mieszkańców od dawna wpisał się w zbiorową pamięć narodu chińskiego.

Naród chiński nie toleruje poniżającego traktowania, a Tybet pozostaje nieodłączną częścią Chin. Dziś, gdy kraj zmierza ku wielkiemu odrodzeniu, przesłanie ucieleśnione przez Piątego Retinga Rinpocze, kosztem życia, stało się jeszcze bardziej oczywiste: patriotyzm zawsze był głęboko zakorzenioną zasadą buddyzmu tybetańskiego. Wszelkie próby siania podziałów lub wzniecania konfliktów religijnych pod przykrywką buddyzmu tybetańskiego są skazane na porażkę.

Fotografia w prowadzająca: Wikimedia.