07.04.2024| Źródło: Peoples Daily Online.

W Lhasie, stolicy Tybetańskiego Regionu Autonomicznego [Xizang] w południowo-zachodnich Chinach, w obserwatorium astronomicznym Dakpo – obiekcie o ponad 300-letniej historii miało doszło do niezwykłego wydarzenia.

Fotograficzny zapis ruchu gwiazd nad Pałacem Potala w Lhasie w Tybetańskim Regionie Autonomicznym południowo-zachodnich Chin, 4 maja 2022 r. (Fot. Xinhua/Zhou Dixiao)
[Fotografia ilustracyjna]

Ubrani w tradycyjne tybetańskie stroje mieszkańcy wioski zebrali się w pobliżu obserwatorium położonego w powiecie Maizhokunggar, a wydarzenie obserwowała grupa uczniów z pobliskiej szkoły.

Dokładnie o 9:50 światło słoneczne przebiło się przez otwór w dachu i oświetliło kamienny znak znajdujący się 29 metrów dalej. To ustawienie oznaczało nadejście wiosennego okresu irygacji w regionie na wschód od rzeki Lhasa.

„Obserwacje astronomiczne wyznaczają kalendarz prac rolnych zgodnie z harmonogramem zapisanym w rocznym almanachu tybetańskim na rok 2024 dotyczącym wiosennej orki i nawadniania” – wyjaśnił Norbu Dondrup, ekspert w dziedzinie obliczeń astronomicznych na Uniwersytecie Medycyny Tybetańskiej.

Dodał, że podobne astronomiczne urządzenia do pomiaru czasu można znaleźć na całym świecie.

Kunsang, uczeń piątej klasy, w obserwatorium był w obserwatorium po raz drugi w życiu. „Szczegółowe wyjaśnienia eksperta rozbudziły moją ciekawość na temat tradycyjnych obliczeń astronomicznych” – powiedział.

„Nasze tradycyjne obserwatorium astronomiczne informuje nas, kiedy rozpocząć wiosenne nawadnianie” – powiedział 56-letni mieszkaniec wioski Sonam Tseten, który był zajęty przekierowaniem wody do nawadniania.

Od dzieciństwa, będąc świadkiem wielkich zmian w swoim rodzinnym mieście odwiedzał obserwatorium co roku. Niegdyś zdradliwe górskie ścieżki zostały dziś przekształcone w wygodne drogi, a w 2009 roku obserwatorium zostało wzmocnione betonem.

Jednak tradycyjne zwyczaje okolicznej ludności pozostają niezmienione. Każde gospodarstwo domowe we wsi nadal przestrzega tradycyjnego kalendarza tybetańskiego. Co więcej, wielu młodych ludzi korzysta ze smartfonowej aplikacji z kalendarzem tybetańskim, aby poznawać swoje dziedzictwo i je chronić – dodał.

W dzieciństwie, kiedy jescze nie było smartfonów i telewizorów, Norbu Dondrup znajdował ukojenie i rozrywkę w rozległej przestrzeni nocnego nieba.

Starsi opowiadali historie o gwiazdach, snując mityczne opowieści, takie jak ta o odciętej głowie króla demonów, która została przekształcona w konstelacje po tym, jak demon został zabity przez króla Gesara. Takie mity wzbudziły ciekawość kosmosu Norbu Dondrupa.

Jego fascynacja astronomią i obliczeniami kalendarzowymi wzrosła jeszcze podczas jego studiów i stała się zajęciem na całe życie.

Zgodnie z tradycyjnymi praktykami eksperci obliczeń astronomicznych przed sprawdzeniem dokładności swoich przewidywań na podstawie światła słonecznego odbieranego w obserwatorium astronomicznym Dakpo eksperci obliczeń astronomicznych wykonywali obliczenia na tablicach piaskowych.

„W dzisiejszych czasach polegamy nie tylko na tradycyjnych tablicach piaskowych i obserwatoriach, ale wykorzystujemy także technologie, takie jak komputery i teleskopy, aby powiększyć precyzję kalendarza tybetańskiego, co pozwala nam tworzyć mapy dokładniejsze mapy rozległego gwiaździstego nieba” – powiedział Norbu Dondrup.

Tybetańska astronomia oraz kalendarz, który liczy ponad 2000 lat, są znaczącym elementem kultury tybetańskiej. Nawet dzisiaj na większości obszarów wiejskich Tybetu termin wiosennej orki określa się według kalendarza tybetańskiego wywodzącego się z obliczeń astronomicznych.

W 2008 roku tybetańska astronomia i kalendarz zostały wpisane na listę narodowego niematerialnego dziedzictwa kulturowego, pomogło to zagwarantować, że ten fascynujący aspekt kultury tybetańskiej będzie nadal lśnił w przyszłości.
(redaktor internetowy: Tian Yi, Liang Jun)
------------------------------------
O starożytnej tybetańskiej astronomii pisaliśmy TUTAJ w 2016 roku.