09.05.2023| Autor: Zhang Rui |China.org.cn

W wieku 53 lat, w poniedziałek, na skutek nagłej choroby zmarł wybitny filmowiec Pema Tseden. Tybetański reżyser, scenarzysta i producent był pionierem filmu tybetańskojęzycznego.

Reżyser Pema Tseden przemawia na kwietniowym spotkaniu podczas XIII Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Pekinie (BJIFF), gdzie w tym roku pełnił funkcję przewodniczącego międzynarodowego jury sekcji Forward Future, przyznającej wyróżnienia młodym utalentowanym filmowcom. [Zdjęcie uzyskane dzięki uprzejmości Komitetu Organizacyjnego BJIFF].

Według Beijing News, Pema Tseden został przewieziony do szpitala wczesnym rankiem 8 maja po tym, jak podczas pracy wykazywał objawy ostrej choroby wysokościowej. Jednak pomimo najlepszych starań personelu szpitala zmarł na skutek, jak później stwierdził jego brat, nagłego zawału serca. Gdy wiadomość się rozeszła, z całego kraju napłynęły kondolencje.

Urodzony pies"w grudniu 1969 roku w zamieszkałej przez Tybetańczyków prefekturze prowincji Qinghai w północno-zachodnich Chinach, Pema Tseden był absolwentem Uniwersytetu w Minzu (Northwest Minzu University) i Pekińskiej Akademii Filmowej. Zanim osiągnął sukces jako filmowiec, był płodnym pisarzem, publikując od 1991 roku ponad 40 opowiadań i nowel w języku tybetańskim i mandaryńskim. Tytuł jednego z jego zbiorów opowiadań, "W połowie opowiedziana historia" („A Half Told Story”), został przyjęty w mediach społecznościowych jako omen -  symbol jego nagłego odejścia, ponieważ jego własna historia życia została gwałtownie przerwana, a wiele jego przyszłych projektów i historii pozostało niewypowiedzianych.

Jako reżyser, Pema Tseden stworzył wiele uznanych przez krytyków i nagradzanych filmów, w tym "Milczące Święte Kamienie" („The Silent Holy Stones” 2005), "Poszukiwania" („The Search” 2009), "Stary pies" („Old Dog” 2011), „Tharlo” (2015). ) i „Balon” (2019). Jego dorobek obejmuje także „Jinpa” (2018), który zdobył nagrodę dla najlepszego scenariusza podczas swojej premiery w sekcji Horyzonty na Festiwalu Filmowego w Wenecji w 2018 roku. Pema Tseden na początku tego roku właśnie skończył zdjęcia do swojego najnowszego filmu „Stranger”, a jego inny film: „Snow Leopard”, czeka na premierę.

Przed jego debiutem reżyserskim filmem "Milczące Święte Kamienie", który został nagrodzony prestiżową nagrodą Golden Rooster Awards za najlepszy debiut reżyserski, nie było tybetańskich filmowców takich jak Pema Tseden. Jako Tybetańczyk urodzony na etnicznych terenach zamieszkałych przez Tybetańczyków, biegle władający językiem i mający głęboką wiedzę na temat własnej kultury, jego filmy wyróżniają się autentycznym portretem Tybetu i ludzi tam mieszkających, eksploracją prawdziwych ludzkich dylematów i targających nimi sprzeczności. Ponadto Pema Tseden dokonał ważnych technicznych innowacji w języku sztuk audiowizualnych, produkując zarówno filmy fabularne, jak i dokumentalne, które przedstawiają jego grupę etniczną, zachowując jednocześnie uniwersalną i międzynarodową wizję, dzieląc się historiami Tybetu ze światem.

Reżyser Pema Tseden odbiera nagrodę Orizzonti za najlepszy scenariusz do filmu „Jinpa” podczas ceremonii zamknięcia 75. 8 października 2018 r. [Foto/VCG]

Ponadto Pema Tseden również ciężko pracował, aby wychowywać i wspierać tybetańskich filmowców, a nawet próbował być mentorem i szkolić własną ekipę na reżyserów filmowych. Wielu tybetańskich filmowców, takich jak Sonthar Gyal i Lhapal Gyal, wyraziło mu swoją wdzięczność i opowiedziało, jak ich zainspirował.

„Głęboko opłakujemy stratę wielkiego reżysera filmowego, który stworzył dzieła o losach Tybetańczyków” – czytamy w oświadczeniu kondolencyjnym Chińskiej Gildii Reżyserów Filmowych opublikowanym w poniedziałek. W oświadczeniu nazwano Pema Tsedena „wybitnym przedstawicielem chińskiego przemysłu filmowego i czołową postacią tybetańskiego kina nowej fali”. Uznano również jego znaczący wkład w dziedzictwo i rozwój kultury tybetańskiej poprzez integrację jej z nowoczesnym kinem.

„Jego filmy prezentują wyjątkową naturalną scenerię i kulturę ludową Tybetu, a jednocześnie przekazują głębokie refleksje i eksploracje na takie tematy, jak życie, ludzkość i wiara. Był nie tylko wybitnym filmowcem, ale także komunikatorem kulturowym i myślicielem, który trzymał się tradycji i kochał życie ”, kontynuowała gildia, „Jego odejście jest ogromną stratą dla chińskiego przemysłu filmowego”.
__________________________________

O twórczości Pema Tseden pisaliśmy m.in. tutaj:
Tybetański reżyser o przyszłości kinematografii mniejszościach etnicznych w Chinach
Arcydzieło błyszczy w cieniu