07.06.2023| Żródło: Global Times

Z inicjatywy Chińskiego Muzeum Kultury Tradycyjnej (CTCM) w ramach serii działań na rzecz wzmocnienia niematerialnego dziedzictwa kulturowego w piątek w Pekinie odbyło się Seminarium na temat promocji tybetańskiej sztuki operowej z perspektywy wielokulturowości. Jest to również część programu „Study of Tibetan Opera Art System”, finansowanego przez Chińską Narodową Akademię Sztuki (CNAA).

Opera tybetańska to tradycyjna forma sztuki tybetańskiej grupy etnicznej, a także niezbędny składnik tradycyjnych chińskich oper. W 2009 roku została wpisana na Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO.

Szczycąca się 600-letnią historią Opera Tybetańska została, według legendy, stworzona przez Thangtong Gyalpo. Tradycyjna opera tybetańska składa się z Obardona, Zhengxi i Tashi. Obardon, czyli preludium, rozpoczyna się zwykle rytuałem śpiewu i tańca, mającym na celu oczyszczenie terenu, odpędzenie złych duchów i modlitwę o błogosławieństwo. Zhengxi, czyli część oficjalna, zwykle obejmuje „Osiem wielkich tybetańskich sztuk operowych”, a Tashi, czyli koniec, to ceremonia modlenia się o szczęście.

Trupa Sztuki Ludowej Nyangri (Nyangri Folk Art Troupe) jest najwcześniej powstałą miejską trupą sztuki ludowej i jedną z nielicznych, które mogą wystawić osiem wielkich tybetańskich sztuk operowych. Założona w latach 70. XX wieku, była bardzo aktywna wśród lokalnych społeczności w Tybecie i zdobyła wiele różnych nagród na festiwalach sztuki, w tym na znanym China Lhasa Shoton Festival. Szczycąca się 43-letnią historią, kultywuje wiele narodowych elementów niematerialnego dziedzictwa kulturowego, takich jak Opera Tybetańska, śpiew i taniec Duixie i Nangma.

Trupa Sztuki Ludowej Nyangri od 30 maja do czwartku uczestniczyła w seminarium prezentując sceny z tybetańskich oper, m.in. Nangsa Obar, Nangma Gyibai Nyima i Gar Langdro obejmujące różne tybetańskie śpiewy, tańce i style muzyczne.

W seminarium wzięło udział wielu znawców i badaczy Opery Tybetańskiej. Zarówno Migmar Butri, wicedyrektor Trupy Opery Tybetańskiej Xizang, jak i Migmar, dyrektor Trupy Sztuki Ludowej Nyangri, którzy szczegółowo i dogłębnie przedstawili Operę Tybetańską i związane z nią przedstawienia. Inni eksperci przedstawiali sztukę opery tybetańskiej z różnych perspektyw kulturowych, jednogłośnie zgadzając się, że opera tybetańska jest ważną częścią kultury i sztuki narodu chińskiego. Dzięki unikalnej metodzie ekspresji przyczyniła się do wzbogacenia systemu sztuki tradycyjnej chińskiej opery.

Jeśli chodzi o dziedzictwo i ochronę Opery Tybetańskiej, Tian Qing, badacz z CNAA i bibliotekarz w Centralnym Muzeum Literatury i Historii, powiedział Global Times o znaczeniu ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego. „Powinniśmy chronić nie tylko nasze dziedzictwo kulturowe, ale także nasz duchowy dom. A rozwój i innowacyjność niematerialnego dziedzictwa kulturowego powinna opierać się na przestrzeganiu jego zasadniczych elementów”.

Li Yue, naukowiec z Instytutu Badań nad Tradycyjną Operą w CNAA, podziela pogląd Tiana. Powiedział, że aby docenić Operę Tybetańską, musimy trzymać się standardów artystycznych jej etnicznej tradycji kulturowej, gustu estetycznego i szczególnej przestrzeni kulturowej.

„Cechy estetyczne Opery Tybetańskiej opierają się na jej religii, regionie, rytuale, popularności i człowieczeństwie” – powiedział Global Times Gu Chunfang, profesor sztuki na Uniwersytecie Pekińskim. „Jej dziedzictwo i rozwój nie mogą być oddzielone od samej kultury, w której żyje. Dlatego powinniśmy chronić jej funkcje i zapobiegać jej uszkodzeniu przez komercjalizację”.

Ponadto, zdaniem Mao Xiaoyu, innego badacza z Instytutu Badawczego Oper Tradycyjnych CNAA, naukę języka tybetańskiego należy uznać za niezbędny przełom w studiowaniu oper innych grup etnicznych. Jego zdaniem Opera Tybetańska powinna nie tylko trwać w swojej tradycji, ale także wchodzić na rynek tworząc nowe formy.

W związku z tym Ma Guojun, profesor Centralnej Akademii Dramatu, podzielił się swoimi pomysłami. Powiedział Global Times, że istnieje wiele podobieństw między Operą Tybetańską a większością tradycyjnych oper narodu chińskiego. Warto zauważyć, że dzisiejsza Opera Tybetańska wciąż zachowała swojego pierwotnego ducha kulturowego. Nawet jeśli jakieś nowe sztuki zostały napisane i wystawione, nigdy nie powinny zmieniać pierwotnych miejsc wystawiania i ustalonych harmonogramów.

Su Faxiang, dyrektor i profesor Instytutu Tybetologii Uniwersytetu Minzu w Chinach, powiedział Global Times, że opera tybetańska jest sztuką piękna pod względem pochodzenia, treści, tańców, melodii, kostiumów i muzyki. Dzięki ogromnej uwadze chińskiego rządu centralnego rozwinęła się bardzo szybko, ale jej badania i promocja wciąż wymagają poprawy.

Jego kolega Ganmugu również wspominał, jak oglądał Operę Tybetańską w swoim rodzinnym mieście, gdy był młody, i powiedział, że oglądając Operę Tybetańską, należy zachować spokój, ponieważ spokój ducha przyczynia się do kultywacji ciała.

Wang Kui, dyrektor instytutu, stwierdził, że Opera Tybetańska wymaga od ludzi spokoju ducha i umysłu. Okazanie szacunku dla tej formy sztuki może pomóc ludziom zrozumieć, że tradycje stworzone przez naszych przodków istnieją w naszej krwi i mają moc życia wiecznego.

Podkreślił również, że zachowanie tradycyjnych cech Opery Tybetańskiej należy przypisać wytrwałości pokoleń trup i jednostek Opery Tybetańskiej, trosce o społeczeństwo, a zwłaszcza silnemu wsparciu chińskich władz centralnych i tybetańskich w ostatnich dziesięcioleciach.