2025.04.22 | Źródło: China Daily | Autorzy: Palden Nyima i Daqiong

Usytuowany na szkarłatnych ramionach skał, Potala wspina się po niebiańskich schodach. Alabastrowe ściany kołyszą złote dachy. Starożytne kamienie szepczą mantry, korytarze wdychają kadzidło. Cienie tańczą z modlitewnymi flagami, tkając czas w jedwab. Święte miejsce w sercach pielgrzymów, strzeże duszy tej śnieżnej wyżyny rozciągającej się na rozległych obszarach zachodnich Chin.

Jako obiekt światowego dziedzictwa UNESCO, Pałac Potala w sercu Lhasy, stolicy Tybetańskiego Regionu Autonomicznego [Xizang], jest jednym z najbardziej charakterystycznych punktów krajobrazu całego Regionu, stanowiącym wspaniałe świadectwo tybetańskiej kultury, starożytnej architektury i wielokulturowej historii Chin.

Przez ostatnie dziesięciolecia chiński rząd inwestował dużo w zachowanie substancji Pałacu Potala, zapewniając, że ten 1300-letni cud architektury pozostanie nienaruszony dla przyszłych pokoleń.

Dzięki szeroko zakrojonym renowacjom, zaawansowanemu monitorowaniu technologicznemu i zrównoważonemu zarządzaniu turystyką, Pałac Potala został zabezpieczony przed naturalnym zużyciem, ryzykiem strukturalnym i wpływem człowieka.

Pałac Potala, zbudowany w VII wieku przez władcę Tubo Songtsena Gampo, służył jako pałac królewski, a później buddyjskie centrum administracyjne. Duża część jego obecnej struktury pochodzi z XVII wieku, po dużych projektach rozbudowy i przebudowy pałacu.

W ramach przedsięwzięć mających na celu  ochronę zewnętrznej powierzchni zabytkowej budowli - pomnika kultury, robotnicy malują ściany Czerwonego Pałacu Pałacu Potala . [Zdjęcie Palden Nyima/China Daily]

 Kunga Tashi, zastępca dyrektora Biura Zarządzania Pałacem Potala, mówi, że cała historia budowy Pałacu obejmuje 13 wieków, a architektura i zabytki kultury zebrane z różnych okresów odzwierciedlają wymianę polityczną, ekonomiczną i kulturową oraz integrację różnych grup etnicznych w Chinach.

„Obecnie kompleks pałacowy zajmuje 130 000 metrów kwadratowych, a jego główny budynek wznosi się na wysokość 115,7 metra, co czyni go największym i najbardziej kompletnym kompleksem w stylu pałacowym w Tybecie” — mówi Kunga Tashi.

Palden Tsering, bibliotekarz, specjalista ds. kultury i muzeum w Biurze Badań nad Zabytkami Kultury w Biurze Zarządzania Pałacem Potala, mówi, że zabytki kultury Pałacu Potala obejmują jedwab, różne zabytkowe przedmioty i jedwabne ubrania.

„Starożytne dokumenty, które zostały zarejestrowane i skompilowane, szczegółowo opisują Tripitakę (zbiór nauk buddyjskich) i różne klasyki związane z pięcioma głównymi i pięcioma pomniejszymi naukami kultury tybetańskiej.

„Malowidła thangka przedstawiają różne style artystyczne, w tym szkoły Chewo Gangba, Karma Gardri, Manthang, Chentse i Nepal” — mówi Palden Tsering.

Skarby pałacu obejmują również różne misy i porcelanę podarowaną przez antycznych cesarzy, posągi Buddy zachowane w Lima Lhakhang Hall, jaskinię króla Songtsena Gampo, kaplicę Awalokiteśwary i inne obszary w całej świątyni.

„Pałac Potala ma wiele odmian bogatych, charakterystycznych reliktów kulturowych i jest modelem starożytnych tybetańskich cech architektonicznych” — mówi Palden Tsering, dodając, że pałac obecnie zarejestrował i udokumentował ponad 100 000 zabytków kultury.

Opiekunowie pomieszczeń klasztornych posiadłości przeprowadzają rutynowe porządki w Pałacu Potala. [Zdjęcie Palden Nyima/China Daily]

Uświęcone wysiłki

Według departamentu renowacji pałacu, pierwsze gruntowne naprawy Pałacu Potala przeprowadzono w latach 1989-1994 i dotyczyły one głównie aspektów  konstrukcyjnych zagrożeń dla pałacu.

Druga faza remontu miała miejsce w latach 2002-2009.

Rząd centralny zainwestował ponad 200 milionów juanów (28 milionów dolarów). Pieniądze te pokryły głównie naprawy korpusu pałacu i ścian podkładowych, renowację malowideł ściennych i poprawę warunków ochrony środowiska na dziedzińcu Shol.

„W ostatnich latach pałac wywołał wielkie zainteresowanie wśród ekspertów ochrony zabytków państwowych, a prace renowacyjne obejmowały głównie siedem złotych dachów” — mówi Dawa Ngodrub, urzędnik wydziału renowacji, dodając, że w 2018 r. odnowiono budynek gospodarczy dziedzińca Shol, co kosztowało ponad 30 milionów juanów.

„Codziennie przeprowadzamy rutynową inspekcję Pałacu Potala, praca jest taka sama rok po roku” — mówi.

Samorząd lokalny dołożył wielu starań i osiągnął wspaniałe rezultaty w naprawie tego antycznego budynku. Ponieważ pałac odwiedza codziennie wielu turystów, istnieją urządzenia monitorujące natężenie ruchu pieszego, aby chronić zabytkową konstrukcję przed uszkodzeniem.

Lhundrub, inny urzędnik z Biura Zarządzania Pałacem Potala, mówi, że stosują specjalny model zarządzania w przypadku recepcji turystów, który obejmuje system rezerwacji, kontrolę przepływu gości i przesunięte godziny szczytu.

„Nośność konstrukcji starożytnego budynku jest ograniczona. Aby lepiej chronić Pałac Potala, wdrożyliśmy model zarządzania - kontrolą tłumu” — mówi Lhundrub, dodając, że turyści lub pielgrzymi mają tendencję do gromadzenia się w określonych obszarach, a personel ochrony jest wyposażony w sprzęt umożliwiający kierowanie tłumów w dowolnym momencie na podstawie nagrań z monitoringu i danych o wykrywaniu obciążeń konstrukcji.

W Lhasie, w Tybetańskim Regionie Autonomicznym [Xizang], Przy Pałacu Potala stacjonuje gotowy do użycia wóz strażacki. [Zdjęcie Palden Nyima/China Daily]

Środki przeciwpożarowe

W związku z nagromadzeniem wielkiej ilości historycznych pamiątek, niezwykle ważne jest zapobieganie szkodom spowodowanym przez różnorodne katastrofy, żywioły a także kradzieże.

Od 2005 roku na miejscu stacjonuje brygada strażacka, a budynki pałacu są wyposażone w alarmy, czujniki dymu, czujniki temperatury i są pod stałą obserwacją za pomocą kamer tv.

Pałac Potala ma 889 obwodów elektrycznych w inteligentnym systemie elektrycznym. Brygada strażaków liczy 36 osób — dowódców i druhów.

Sonam Tenzin, strażak z pałacu, mówi, że mają tu gaśnice odpowiednie do użycia w zabytkowych budynkach, w tym typu plecakowego, typu wózkowego i urządzenia rozpylające mgłę wodną.

„Możemy używać suchego proszku, wody, dwutlenku węgla, chemikaliów lub innych środków tłumiących” — mówi Sonam Tenzin.

Pracownica Pałacu przygotowuje liny do prac konserwacyjnych. [Zdjęcie/Xinhua]

CDN...

https://www.chinadaily.com.cn/a/202504/22/WS6806bcd5a3104d9fd3820af9.html