23.05.2025 | Źródło: China's Tibetannet

Chiny po raz pierwszy opublikowały fotokopie starożytnej literatury tybetańskiej zabranej sto lat temu do Francji ze słynnych Grot Mogao.

Rękopisy z Dunhuang zostały odkryte  w 1900 roku w Grotach Mogao w prowincji Gansu w północno-zachodnich Chinach, wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jest ich ponad 60 000, przedstawiają historię, politykę, religię i zwyczaje ludowe. Pochodzą z okresu od IV do XI wieku, większość z nich jest zapisana w języku chińskim, ale niektóre są napisane w innych językach etnicznych, w tym tybetańskim.

Na początku XX wieku duża liczba tybetańskich rękopisów z Dunhuang została zabrana do Francji i Wielkiej Brytanii. Oryginały literatury tybetańskiej zebrane i opublikowane obecnie są przechowywane do dziś w Bibliotece Narodowej Francji.

Northwest Minzu University i Shanghai Chinese Classics Publishing House, wspólnie z redaktorami z Narodowej Biblioteki Francji, zebrały fotokopie, które jako zestaw zostały opublikowane w 35 tomach, z ponad 28 000 obrazami o wysokiej rozdzielczości wyświetlanymi w kolejności numerycznej.

Seria obejmuje literaturę tybetańską z VII do X wieku, znajdują się w niej pisma buddyjskie, dzieła historyczne, umowy, teksty prawne i listy. Oczekuje się, że publikacje rzucą światło na działalność społeczno-ekonomiczną i wymianę kulturalną między grupami etnicznymi za panowania Tubo w Dunhuang.

Zespół redakcyjny potrzebował około 15 lat, aby uporządkować i skompilować dokumenty w języku chińskim i tybetańskim. To pierwszy raz, kiedy cała literatura tybetańska zachowana we Francji została opublikowana w formie fotokopii, powiedział Tsering, redaktor naczelny serii.

Chiny planują również skompilować i opublikować w 2021 roku starożytne tybetańskie rękopisy zachowane w Wielkiej Brytanii. Chińscy badacze digitalizują starożytną literaturę w ramach wysiłków kraju na rzecz badania i zachowania odrębnej kultury tybetańskiej. Baza danych zbudowana na tybetańskich rękopisach ma umożliwić w przyszłości pełne wyszukiwanie tekstów, według Tseringa.