5.11.2025 | Źródło: TIBETOL.CN/Xinhua

21 października 2025 r. Interaktywne urządzenie na wystawie sztuki thangka w Muzeum Xizang w Lhasie, w Regionie Autonomicznym Xizang w południowo-zachodnich Chinach przyciąga zwiedzających. (Foto: Xinhua/Zhou Yulong)

Na wystawie sztuki thangka w Muzeum Tybetu [Xizang], cyfrowe urządzenie do malowania stało się ulubionym gadgetem zwiedzających. Za pomocą kilku pociągnięć – rysowania linii, dobierania kolorów i mieszania cieni na ekranie – mogli oni stworzyć własne dzieła thangka.

„Pobrałem swoją pracę i ustawiłem ją jako tapetę na telefonie” – powiedział Zeng Hui, zwiedzający z prowincji Syczuan w południowo-zachodnich Chinach.

Urządzenie ukazuje wysiłki Muzeum Tybetu [Xizang] prowadzące ku temu, aby tchnąć nowe życie w wielowiekową sztukę regionu. Jako narodowe muzeum najwyższej klasy w południowo-zachodnim chińskim Tybetańskim Regionie Autonomicznym [Xizang], muzeum wykorzystuje technologię, aby uczynić tradycyjną kulturę zarówno namacalną, jak i inspirującą dla współczesnej publiczności.

„Thangka to płaska, statyczna forma sztuki” – powiedział Samdron, pracownik działu wystawienniczego muzeum. „Chcemy, aby była bardziej realistyczna i wyrazista dzięki multimediom i technologii interaktywnej”.

Oprócz cyfrowego malarstwa, wystawa prezentuje również inne kreatywne ekspozycje, w tym dynamiczną technologię murali, która ożywia starożytne malowidła ścienne za pomocą efektów światła i cienia.

Turyści w sklepiku Muzeum Tybetu [Xizang] w Lhasie, w południowo-zachodnim Tybetańskim Regionie Autonomicznym [Xizang] w Chinach wybierają dla siebie pamiątkowe wyroby inspirowane muzealnymi eksponatami. 21 października 2025 r. (Foto: Xinhua/Zhou Yulong)

„W przeszłości aranżacja wystawy opierała się wyłącznie na pracy ręcznej, od scenografii i oświetlenia po panele tekstowe. Teraz, dzięki modelowaniu cyfrowemu, inteligentnym systemom sterowania i precyzyjnej symulacji oświetlenia, każdy eksponat może być prezentowany dokładniej i bardziej obrazowo” – powiedział Sonamtso, który od ponad pięciu lat zajmuje się projektowaniem wystaw w muzeum.

Technologia zmienia również sposób konserwacji i renowacji zabytków kultury.

Podczas przygotowań do wystawy thangka zespół konserwatorski muzeum przeprowadził prace konserwacyjne kilku dzieł sztuki. „Malowidła thangka często są pokryte plamami sadzy, zagnieceniami i przebarwieniami. Niektóre z nich mają nawet napisy lub wzory na odwrocie, co dodatkowo zwiększa złożoność renowacji” – powiedział Jiang Jiali, kierownik zespołu konserwatorskiego i dyrektor muzealnego centrum naukowej konserwacji zabytków kultury.

„Renowacja zabytków kultury opiera się na zasadach zachowania ich pierwotnego wyglądu i minimalizacji ingerencji” – dodał Jiang. „Łączymy tradycyjne rzemiosło z nowoczesnymi technikami, aby zachować ich historyczny charakter, a nie sprawić, by wyglądały jak nowe”.

W 2014 roku w ramach Narodowej Administracji Dziedzictwa Kulturowego w muzeum utworzono bazę naukowo-badawczą, co zapoczątkowało nowy etap systematycznej i opartej na technologii ochrony dziedzictwa kulturowego w Tybetańskim Regionie Autonomicznym [Xizang].

Muzeum stosuje również długoterminowe środki ochrony zapobiegawczej. Całodobowy system monitoringu śledzi temperaturę, wilgotność i oświetlenie w czasie rzeczywistym, a cenne artefakty są przechowywane w specjalnie zaprojektowanych gablotach, które chronią je przed wstrząsami, światłem i kurzem.

„Naszym celem w zakresie konserwacji jest umożliwienie zabytkom kultury spokojnego oddychania w odpowiednim środowisku” – powiedział Jiang.

Fotografia wykonana 21 października 2025 roku. Współczesne dzieło sztuki inspirowane nakryciem głowy wchodzącego w skład cennego stroju "latającej apsary" z Muzeum Tybetu [Xizang] w Lhasie, w Tybetańskim Regionie Autonomicznym [Xizang] w południowo-zachodnich Chinach. (Foto: Xinhua/Zhou Yulong)

Technologia wspiera również kreatywność w sferze dzieł sztuki traktowanych jako komercyjne "produkty kulturalne". Przed końcem święta narodowego, na początku tego miesiąca, wyprzedał się produkt inspirowany  nakryciem głowy wchodzącego w skład  należącego do muzeum cennego stroju "latającej apsary". Strój "latającej apsary" to charakterystyczny strój Burang, który został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego w 2008 roku i ma ponad tysiącletnią historię.

Pamiątka wykorzystuje technologię rzeczywistości rozszerzonej. Skanując kod QR na opakowaniu, odwiedzający za pomocą smartfonu mogą wirtualnie założyć nakrycie głowy i doświadczyć płynnego połączenia historii i innowacji.

W okresie święta Muzeum Tybetu [Xizang] było otwarte przez osiem kolejnych dni, witając ponad 39 000 zwiedzających, co stanowi wzrost o 30% rok do roku. Sprzedaż produktów kulturalnych i kreatywnych przekroczyła 790 000 juanów (około 111 514 dolarów amerykańskich), co stanowi wzrost o 91% w porównaniu z rokiem poprzednim.