2023.11.23|Źródło: chinadaily.com.cn i People's Daily Online
Tradycyjny wyrób tybetańskiej czarnej ceramiki pozwala mieszkańcom wioski Tangdui, położonym w Shangri-La w prowincji Yunnan w południowo-zachodnich Chinach.

To rzemiosło o wielowiekowej tradycji, którego wyroby znane z głębokiej czerni  i blasku jadeitu szkliwa, jest wpisane do narodowej księgi niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Ma ponad 2000 lat historii, a jej korzenie sięgają obszarów tybetańskich, takich jak Tangdui, wioska Tangman, miasteczko Nixi w autonomicznej prefekturze tybetańskiej Dechen w Shangri-La, a także w prowincjach Syczuan i Qinghai.

66-letni Kelsang Wangdu, nawiązując do wielopokoleniowej tradycji w Tangdui, rozpoczął naukę tej techniki wyrobu ceramiki w wieku 12 lat. Musiał jednak porzucić to zajęcie, życie  zmusiło go do szukania środków utrzymania gdzie indziej. Dopiero po pięćdziesiątce wrócił do domu, aby ożywić tę cenioną sztukę, która jest spuścizną jego rodu.

„Każdego dnia poświęcam się doskonaleniu swoich umiejętności, wytwarzaniu nowej czarnej ceramiki i krok po kroku uczę grupę uczniów” – powiedział. Obecnie, przekazując stare jak świat tajniki techniki, jest mentorem 11 uczniów, w tym swojego syna.

Kunszt wytwarzania czarnej ceramiki w Tangdui obejmuje pedantycznie prowadzony proces: mieszanie białej i czerwonej gliny, zwietrzałego piasku i żwiru, a następnie kształtowanie i wypalanie zmielonych surowców w 12 skomplikowanych etapach. Te wyroby rzemiosła ceramicznego są szeroko stosowane w życiu Tybetańczyków, służąc jako niezbędna zastawa stołowa, przybory kuchenne, serwisy do herbaty i nie tylko.

W 2008 roku „Technika wypalania czarnej ceramiki tybetańskiej” została wpisana na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

W ostatnich latach wsparcie władz lokalnych pobudziło innowacje produkcji i zwiększyło zaangażowanie lokalnej ludności, przenosząc proces produkcji czarnej ceramiki z podstawowych artykułów użytku codziennego na ponad 80 różnorodnych przedmiotów, takich jak wazony i kieliszki do wina, co znacznie zwiększyło dochody mieszkańców wsi.

„Obecnie we wsi są 154 gospodarstwa domowe, a 108 z nich wytwarza czarną ceramikę” – powiedział Tashi Nyima, dyrektor ze wsi Tangman. Zauważył, że czarna ceramika stała się istotnym źródłem dochodu mieszkańców wsi, zastępując dotychczasowe źródła utrzymania związane ze zbieraniem grzybów matsutake i uprawą roślin. Statystyki wykazują, że roczna sprzedaż czarnej ceramiki w latach 2020–2022 osiągnęła w Tangdui poziom 4,6 miliona juanów (640 000 dolarów).

Aby połączyć wyrób tradycyjnej ceramiki z turystyką i przyciągnąć więcej turystów, Tangdui organizuje przez cały rok szereg wydarzeń kulturalnych. Tylko w 2023 r. do Tangdui przybyło prawie 8000 gości pragnących zanurzyć się w kunszcie wyrobu czarnej ceramiki.

Losang Phuntsok, wybrany przez mieszkańców wioski liderem przedsiębiorczości, wyraził nadzieję na promowanie kultury garncarskiej Tangdui poprzez różnorodne przedsięwzięcia podejmowane przez samorząd lokalny – począwszy od organizowania imprez turystycznych w czasie kwitnienia kwiatów brzoskwini wiosną i słoneczników latem po całoroczne związane z wytwarzaniem czarnej ceramiki. Powiedział, że ma nadzieję rozpowszechnić urok tego rzemiosła na całym świecie, angażując jednocześnie większą liczbę mieszkańców wsi w kultywowanie tej cennej tradycji.

„Mam nadzieję opracować innowacyjne produkty cieszące się dużym popytem na rynku, dzięki którym nasi mieszkańcy będą mogli zarabiać więcej. To z kolei zachęci nasze młodsze pokolenie do pozostania w wiosce, aby lepiej chronić dziedzictwo kulturowe” – powiedział Losang Phuntsok.

Publikowane jako ilustracja artykułu zdjęcia zrobiono 16 listopada 2023 r. w wiosce Tangman w gminie Nixi w powiecie Shangri-La w tybetańskiej prefekturze autonomicznej Diqing prowincji Yunnan w Chinach. Ich autorami są Du Mingming, Hu Zunhui z People's Daily Online.