27 lutego 2026 r. Źródło: Xinhua/tibetol.cn

Chińscy naukowcy odkryli w Kotlinie Lunpola na Wyżynie Qinghai-Tybet w północno-zachodnich Chinach  nowe skamieniałości ryb karpiowatych z wczesnego i środkowego miocenu. Odkrycia te wskazują  , że różnorodność ryb na płaskowyżu była wyjątkowo wysoka między 18 a 15 milionami lat temu.

Zespół badawczy z Instytutu Paleontologii Kręgowców i Paleoantropologii oraz Instytutu Hydrobiologii, obu instytucji Chińskiej Akademii Nauk, przeprowadził szczegółowe badania porównawcze skamieniałości zebranych z Kotliny Lunpola, położonej na średniej wysokości 4600 metrów n.p.m.

Skamieniałości, odzyskane z sekcji Chebuli i Lunbori w obrębie kotliny, datowane są odpowiednio na około 15 milionów lat i 16-18 milionów lat.

Po dokładnych badaniach morfologicznych i porównaniu z okazami współczesnych ryb, naukowcy potwierdzili, że te skamieniałości należą do rodziny karpiowatych (Cyprinidae) i prawdopodobnie reprezentują dwa nowe typy, odrębne od innych karpiowatych znanych z tego samego okresu.

Okaz Lunbori to niekompletny, kolczasty promień płetwy, charakteryzujący się ząbkami sięgającymi do jej nasady. Okazy Chebuli zawierają niekompletną skamieniałość czaszki i niekompletny szkielet.

Okazy te wykazują wyraźne różnice morfologiczne w stosunku do wcześniej odkrytych tybetańskich skamieniałości ryb kenozoicznych, pomimo bliskiego sąsiedztwa geograficznego i chronologicznego.

Te nowe odkrycia ujawniły, że w głębi Wyżyny Qinghai-Tybetańskiej w późnym paleogenie i wczesnym neogenie powinny występować ryby karpiowate o większej różnorodności niż obecnie, gdy warunki naturalne są wyjątkowo surowe. Wskazuje to również na paleoklimat o klimacie umiarkowanym i ciepłym, sprzyjającym ich przetrwaniu w tym okresie.

Azja Wschodnia słynie z wyjątkowej różnorodności ryb słodkowodnych, co czyni ją jednym z najbogatszych regionów świata pod względem bioróżnorodności wodnej. Według Wu Feixiang, autora korespondencyjnego badania opublikowanego w czasopiśmie „Acta Geologica Sinica”, kształtowanie się współczesnej wschodnioazjatyckiej fauny ryb, a także niektórych endemicznych grup wschodnioazjatyckich, jest powszechnie uważane za ściśle związane z ważnymi wydarzeniami klimatycznymi.

Wyżyna Qinghai-Tybetańska wywiera znaczący wpływ na współczesne środowisko klimatyczne Azji Wschodniej i kształtowanie się jej rybofauny. Służy ona nie tylko jako „źródło wody” dla ryb, ale także przyczynia się do powstawania monsunów azjatyckich i związanych z nimi opadów, które przyczyniają się do wyjątkowo dużej różnorodności ryb w południowych Chinach.

Ponadto dała początek niektórym endemicznym grupom ryb płaskowyżu. Dlatego badania nad kenozoiczną historią ewolucyjną ryb na Wyżynie Qinghai-Tybetańskiej stanowią ważny fundament dla zrozumienia wzorców rozwoju wschodnioazjatyckiej fauny ryb słodkowodnych i jej unikalnych zasobów rybnych.

Cyprinidae to największa rodzina współczesnych ryb słodkowodnych. Uważa się, że jej rozmieszczenie geograficzne i historia ewolucji są ściśle powiązane z podniesieniem się Wyżyny Qinghai-Tybetańskiej i powstaniem monsunu azjatyckiego.

(Foto:Platforma X - XHscitech)