05.03.2026 | Źródło: China Daily

Od czasu uruchomienia w klasztorze Sakja w autonomicznym regionie Xizang w 2012 roku, projektu digitalizacji mającego na celu ochronę i wykorzystanie historycznych tekstów, poczyniono znaczne wysiłki i osiągnięto znaczące postępy w ochronie wiekowych klasycznych tekstów.

Klasztor, położony w powiecie Sakja w prefekturze Shigatse, został zbudowany przez Khon Konczoka Gjalpo w 1073 roku i rozbudowany w XIII wieku. Jest to rodzimy klasztor szkoły Sakja buddyzmu tybetańskiego.

W klasztorze znajduje się „wielki mur”, w którym ulokowano ponad 84 000 tomów starych tybetańskich manuskryptów, obejmujących różne dziedziny wiedzy, takie jak religijne pisma buddyjskie, literatura, historia, astronomia, medycyna i matematyka.

Biblioteka, mierząca prawie 60 metrów długości i 10 metrów wysokości, jest uważana za jedno z największych na świecie repozytorium tybetańskich i sanskryckich manuskryptów, ukazujące tysiące lat historii ludzkości.

Jak informują przedstawiciele klasztoru, w 2012 roku utworzono w klasztorze grupę digitalizacji rękopisów, której głównym celem jest zachowanie tych cennych zabytków piśmiennictwa.

Kung Trinley, mnich i specjalista od digitalizacji zabytkowych tekstów w klasztorze Sakja poinformował, że zabudowa klasztoru została znacznie powiększona około 1268 roku, za czasów panowania wielkiego mistrza Drogona Czogjala Pakpy.

„Później, za czasów wielkiego mistrza Sakja Kunga Gjaltsana, powstała ogromna liczba pism dharmy, a wybitni mnisi z Indii zostali zaproszeni do dzisiejszego okręgu Sakja, aby szerzyć buddyzm, co zaowocowało dobrobytem różnych kultur” – mówi Kunga Trinley, dodając, że klasztor został wówczas uhonorowany tytułem „Bodh Gaja Krainy Śniegu”.

„Dziś uhonorowany tytułem» Drugiego Dunhuang«, klasztor Sakja ukazuje naturę prastarej kultury i sztuki tybetańskiej. Dlatego tak ważne jest jego zachowanie i dlatego jest on objęty opieką ze strony władz na wszystkich szczeblach” – mówi Kunga Trinley.

„Klasztor Sakja, w którym, przy minimalnej ingerencji, przestrzegamy zasady przywracania zabytków kultury do ich pierwotnej formy, korzystamy również z nowoczesnych technologii” – dodaje.

Od prawie siedmiu lat siedmiu mnichów z klasztoru pracuje nad projektem digitalizacji. Zdigitalizowano prawie 3000 tomów, liczących około 7000 stron, zabytkowych tekstów.

„Myślę, że praca przy digitalizacji antycznych tekstów jest dla mnichów dobrą rzeczą, ponieważ traktują ją oni jako dobre uczynki, element swojej praktyki religijnej. Wierzę, że w ten sposób mogą lepiej ją wykonywać” – mówi.

Oprócz digitalizacji zabytkowych dokumentów, jego zespół rozpoczął inne prace, a mianowicie digitalizację zabytków kultury w klasztorze, takich jak obrazy thangka, freski i stupy.
Według danych klasztoru, spośród 200 mnichów, prawie 60 zajmowało się pracami związanymi z ochroną dziedzictwa kulturowego. Ich praca obejmuje zapobieganie pożarom i kradzieżom, sprzątanie kaplic, renowację obrazów thanka i fresków oraz inwentaryzację zabytków kultury.

„Aby nauczyć się korzystać z nowoczesnych narzędzi, nasi mnisi zostali wysłani na różne szkolenia, pomoże im to w wykorzystaniu nowoczesnych technologii w swojej pracy” – mówi Kunga Trinley.

Według informacji Biura Kultury i Turystyki powiatu Sakja, w powiecie znajduje się 120 nieruchomych i ponad 87 700 ruchomych zabytków kultury. Powiat inwestuje prawie 2,2 miliona juanów (306 000 dolarów) rocznie w ochronę zabytków kultury.

Sonam Tashi, kierownik biura, twierdzi, że departament finansowy powiatu przeznacza średnio 500 000 juanów na różne potrzeby związane z ochroną klasztoru Sakja.

W styczniu, w wyniku trzęsienia ziemi w Dingri, niektóre ściany klasztory i część jego dachu popękały lub zawaliły się, a niektóre freski uległy różnym uszkodzeniom – dodaje.

„Zaraz po katastrofie rząd zainwestował 1,8 miliona juanów w doraźną odbudowę a obecnie klasztor ubiega się o dodatkowe fundusze rządowe na kontynuację renowacji"