26.09.2023| Źródło: VTIBET.cn| Redaktor: Wang Zi

„Świątynia Jokhang jest zatłoczona, czuję, że jest w niej dużo energii, widzimy tu szereg znanych i ważnych obiektów historycznych i kulturowych, a jednocześnie otacza nas nowoczesny, miejski klimat”. Tak powiedział podczas niedawnej wizyty w Lhasie Harold Weldon, sinolog z Australii.

Grupa zagranicznych dziennikarzy odwiedzających Instytut Starożytnych Ksiąg Tybetańskich Biblioteki Uniwersytetu Tybetańskiego. [Zdjęcie/ Chinanews.com]

Niedawno Tybet odwiedziła delegacja zagranicznych ekspertów i dziennikarzy z Kanady, Norwegii, Australii, Brazylii, Argentyny i innych krajów. Zagraniczni goście odwiedzili Świątynię Jokhang, Pałac Potala, Uniwersytet Tybetański, Muzeum Tybetu, Wetland Lalu i inne miejsca.

„Chiny to archeologiczny raj”. Rigmor Kristin Johnsen, norweska uczona, nie mogła powstrzymać westchnienia podziwu po wizycie w świątyni Jokhang i Instytucie Starożytnych Ksiąg Tybetańskich Biblioteki Uniwersytetu Tybetańskiego. Widziała starożytne buddyjskie księgi, białe kruki literatury i sutry brzozowe, które były przekazywane przez wieki i zostały przechowanew Bibliotece Uniwersytetu Tybetańskiego. Jej zdaniem najciekawsze były „Phuri Manuscripts” (zbiorcza nazwa grupy starożytnych ksiąg tybetańskich) znalezione w hrabstwie Nyalam w mieście Shigatse, w pobliżu granicy chińsko-nepalskiej.

Podaje się, że Manuscripts to najstarszy i najobfitszy zbiór  literatury tybetańskiej odnaleziony w Chinach od czasu założenia Chińskiej Republiki Ludowej. Wszystkie powstały przed XIV wiekiem, a część dokumentów powstała w okresie Tubo (dynastia Tang). Pod względem wartości akademickiej „Phuri Manuscripts” można porównać do „Dokumentów pośmiertnych Dunhuanga”.

„Ponieważ każdy styl życia jest inny, każdy styl życia zasługuje na szacunek”. Gustavo Emilio Ng, doświadczony argentyński dziennikarz, pisarz i antropolog, był bardzo zainteresowany buddystami z ulicy Barkhor, a także przyciągnęło go wiele pięknych posągów w świątyni Jokhang.

Zdjęcie przedstawia argentyńskiego weterana mediów i pisarza Gustavo Emilio Ng odwiedzającego ulicę Barkhor w Lhasie. [Zdjęcie/ Chinanews.com]

„Wcześniej świat zachodni mówił, że w Tybecie nie ma tolerancji dla religii, ale ja widziałem coś zupełnie odwrotnego” – powiedział Gustavo. Uważa, że religia jest częścią życia społecznego i kultury i należy ją zawsze szanować: „Czuję, że ludzie szanują tutaj swój sposób życia, podobnie jak władze”.

„Widzenie tak wielu ludzi uprawiających tutaj sport to coś, o czym wcześniej nie śmiałem myśleć”. Brazylijski dziennikarz Leonardo Sobreira był zdumiony sytuacją na boisku Uniwersytetu Tybetańskiego. „Kiedy brazylijscy gracze grają na dużych wysokościach, doświadczają takich objawów, jak zawroty głowy i muszą brać tlen” – powiedział. „Ale w Lhasie ludzie biegają i grają w piłkę nożną bez żadnej reakcji wysokościowej, to niesamowite”. Był także pod wrażeniem kompletnej infrastruktury sportowej Uniwersytetu Tybetańskiego.

Harold Weldon był mile zaskoczony rozwojem i nowoczesnością Lhasy. Stwierdził, że Lhasa pokazała ludziom na całym świecie rozwiniętą  infrastrukturę, osiągnięcia w zakresie ochrony środowiska, technologie energii odnawialnej itp. „Tybet to miejsce nie tylko patrzące w przyszłość, ale także bogate tradycją”.

Żona Weldona pochodzi z Nepalu i wizyta w świątyni Jokhang ma dla niej ogromne znaczenie. „Widzę tutaj integrację kultury Nepalu i sztuki chińskiej. Ponadto wizyta w Muzeum Tybetu pozwala mi głębiej zrozumieć długie i bliskie więzi historyczne pomiędzy Tybetańskim Regionem Autonomicznym a Chinami jako całością”.

„Mieszanka kulturowa jest bardzo interesująca”. Weldon słyszał od swojej żony o księżniczkach Nepalu i Wencheng, które poślubiły Songtsena Gampo. „W głównych budynkach świątyni Jokhang widziałem wiele rzeźb w drewnie i rzeźb w stylu nepalskim, które są wzruszające i ciepłe, a ich historia liczy ponad 1000 lat”.

Jeśli chodzi o wymianę kulturalną, Weldon stwierdził, że jeśli kultura jest sceną, to biznes i handel są jak opera w teatrze. Jeśli nie ma sceny, to możliwa jest tylko krótka transakcja i nie będzie długoterminowej współpracy.