07.11.2023|Źródło: Xinhua| Autor: Dramdul

UWAGA: W publikowanym artykule autor używa dla określenia Tybetańskiego Regionu Autonomicznego nazwy Xizang. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie wprowadziła jeszcze tej nazwy do użytku. Artykuł odzwierciedla poglądy autora na dwie sprawy: spojrzenie na system edukacji w Tybecie i nazwę Tybet, Tybetański Region Autonomiczny w odniesieniu od artykułów niektórych mediów i sądów niektórych ośrodków politycznych za granicą.  [Redakcja]

Powszechnie uznaną wartością i polityką przyjętą przez odpowiedzialne rządy jest pełna ochrona kultury tradycyjnej i proaktywny rozwój nowoczesnych form w branży kultury w celu ochrony praw kulturalnych i zaspokojenia tęsknoty ludzi do lepszego życia w sferze kultury we współczesnym świecie. Jest to szczególnie widoczne w Tybetańskim Regionie Autonomicznym [Xizang w południowo-zachodnich Chinach].
 
W ciągu ostatnich 72 lat, [ktore upłynęły] od chwili pokojowego wyzwolenia Tybetu, rząd centralny Chin i tybetańskie władze lokalne poczyniły ogromne inwestycje w ochronę pięknej tradycyjnej kultury tybetańskiej i rozwój nowoczesnych gałęzi  w sferze kultury, osiągając ogromne sukcesy i wnosząc chińską mądrość  przyczyniły się do ochrony kultury i rozwoju całego społeczeństwa.

Tybetańskie dzieci kaligrafują na specjalnych deseczkach.

Opierając się na ogromnych pracach terenowych w Tybecie, wierzymy, że kultura w Tybecie została w pełni i kompleksowo chroniona, chroniąc prawa kulturalne różnych grup etnicznych w regionie i gromadząc doświadczenie, które zasługuje na większe uznanie społeczności międzynarodowej.
 
Nauka i używanie języka tybetańskiego są chronione prawem. Od założenia Tybetańskiego Regionu Autonomicznego [Xizang] w 1965 r. wszystkie uchwały i rozporządzenia przyjęte przez Kongres Ludowy, a także oficjalne dokumenty i ogłoszenia rządów różnych szczebli i departamentów rządowych wydawane są w języku chińskim i tybetańskim. Obydwa języki wykorzystywane są podczas masowych spotkań i większych wydarzeń organizowanych przez samorządy, przedsiębiorstwa i instytucje publiczne.
 
Aby zagwarantować Tybetańczykom prawo do używania tego języka w postępowaniu sądowym, używa się tego języka do rozpatrywania spraw i sporządzania dokumentów prawnych zgodnie z potrzebami tybetańskich stron sporu. Ponadto język ten jest szeroko stosowany w służbie zdrowia, usługach pocztowych, komunikacji, transporcie, finansach oraz nauce i technologii.
 
Klasyka tybetańska jest chroniona i wykorzystywana. W 1984 r. państwo przeznaczyło fundusze na budowę Archiwum Tybetańskiego Regionu Autonomicznego Xizang, w którym przechowywana jest duża liczba cennych archiwów tybetańskich. Archiwa znajdujące się w jej zbiorach liczą obecnie ponad 3 miliony pozycji.
 
W ciągu ostatnich kilku dziesięcioleci TRA organizował systematyczne i zakrojone na szeroką skalę badania oraz gromadzenie, zestawianie i badanie dziedzictwa kulturowego. Od czasu przeprowadzenia prac renowacyjnych w świątyni Jokhang w 1972 r. państwo w dalszym ciągu inwestuje ogromne fundusze w utrzymanie i ochronę Pałacu Potala, Norbulingki, świątyni Jokhang oraz innych zabytków kultury i miejsc historycznych. W latach 2006–2020 państwo przeznaczyło ponad 3,4 miliarda juanów (około 474 milionów dolarów) na utrzymanie 155 obiektów zabytków kultury objętych ochroną.
 
W międzyczasie państwo poczyniło w Tybecie znaczne inwestycje  w następujących obszarach: ochrona narodowych elementów niematerialnego dziedzictwa kulturowego (ICH); rejestrowanie i przechowywanie wiedzy i umiejętności posiadaczy krajowych przedmiotów NDZK; szkolenie praktyków ICH; oraz pomaganie im w zakładaniu ośrodków ochrony i wykorzystania NDZK oraz przekazywaniu ich umiejętności.
 
Nowoczesna edukacja w rozwija się w Tybecie w szybkim tempie. Przed rokiem 1950 Tybecie nie było ani jednej porządnej szkoły. Wskaźnik analfabetyzmu przekraczał wówczas 95 procent. W latach 1951–2022 rząd centralny zainwestował ponad 200 miliardów juanów w edukację regionu. Obecnie w regionie powstał nowoczesny system edukacji, który obejmuje przedszkola, szkoły podstawowe i gimnazja, szkoły zawodowe i techniczne, uczelnie wyższe oraz placówki kształcenia ustawicznego i specjalnego.
 
Obecnie w regionie działa ponad 3300 szkół różnego typu i na różnym poziomie. Wskaźnik ukończenia kształcenia obowiązkowego osiągnął 96,94%. Uczniowie i studenci mogą cieszyć się 15-letnią nauką finansowaną ze środków publicznych.
 
Jednak w ostatnich latach niektóre międzynarodowe media porównały szkoły w TRA z kolonialnymi szkołami z internatem w historii Stanów Zjednoczonych, Kanady i innych krajów, których celem była asymilacja i prześladowanie miejscowej ludności tubylczej oraz szerzyły oszczerstwa, że istniało w tych szkołach zjawisko „ asymilacji etnicznej” w tybetańskich szkołach. Jest to sąd wzięty z powietrza, mylący prawdę z fikcją.
 
Od lat osiemdziesiątych TRA stopniowo wdraża preferencyjną politykę wobec dzieci rolników i pasterzy, obejmującą „bezpłatną żywność, bezpłatne zakwaterowanie i bezpłatną naukę”. Środki te nie tylko rozwiązują problemów uczniów mieszkających daleko od szkół w słabo zaludnionym Tybecie, ale także zmniejszają obciążenie edukacyjne rodzin uczniów. Do szkół w Tybecie często uczęszczają zarówno uczniowie studiujący w trybie dziennym, jak i uczniowie rezydenci, przy czym wybór tej opcji jest każdorazowo zależny wyłącznie od życzeń uczniów i sytuacji ich rodzin.

Edukacja dwujęzyczna jest powszechnie praktykowana w szkołach tybetańskich i obejmuje średnio cztery do sześciu lekcji języka tybetańskiego tygodniowo, dzięki czemu tybetańscy uczniowie uczą się i używają własnego języka. Co roku w mieście Qamdo około 94 procent tybetańskich uczniów przystępuje do egzaminu wstępnego z języka tybetańskiego. Ponadto różne szkoły na podstawowym etapie edukacyjnym zazwyczaj organizują dużą liczbę zajęć pozalekcyjnych i kursów dla uczniów-rezydentów, w tym wiele tradycyjnych zajęć kulturalnych o charakterze etnicznych, takich jak kaligrafia tybetańska, tradycyjna muzyka i kursy malarstwa.
 
Każdy, kto był w szkołach w TRA i przeprowadził badania na ich temat, doszedłby do wniosku, że różnią się one całkowicie od kolonialnych szkół z internatem w historii Zachodu. Wszelkie stwierdzenia utożsamiające jedno i drugie opierają się albo na niewiedzy, albo na niewypowiedzianych względach politycznych.
 
Osiągnięcia TRA w zakresie ochrony i rozwoju kultury w ciągu ostatnich 72 lat można przypisać trzem czynnikom. Po pierwsze, rząd przywiązuje do tej kwestii dużą wagę i dokonuje wielkich inwestycji. Po drugie, potrzeby kulturalne ludności są w pełni respektowane. Po trzecie, mieszkańcy TRA odgrywają kluczową rolę w ochronie i rozwoju kultury.
 
Na podstawie obserwacji spraw TRA oczywiste jest, że ochrona i rozwój kultury nie są dziedziną odizolowaną, ale wymagającą skoordynowanych wysiłków różnych części państwa i społeczeństwa, przy odpowiedzialnym rządzie, który naprawdę troszczy się o swoich obywateli, odgrywając w tych procesach niezastąpioną rolę.

Autor: Dramdul
 
(Nota wydawcy: Dramdul jest dyrektorem generalnym Chińskiego Centrum Badań nad Tybetologią. Poglądy wyrażone w tym artykule są poglądami autora i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Agencji Informacyjnej Xinhua.)