28.11.2024| Źródło: Xinhua via China.org.cn| Autorzy: dziennikarze sportowi - Cao Yibo i Huang Yaoman

Padma Tsondre (pierwszy rząd, drugi od lewej) ogląda współzawodnictwo Yajia podczas XII Narodowych Tradycyjnych Igrzysk Mniejszości Etnicznych w Chinach w Sanya, w prowincji Hainan w południowych Chinach. (Materiał prasowy za pośrednictwem Xinhua)

Pośród elektryzujących okrzyków radości podczas finałów Yajia podczas XII Narodowych Tradycyjnych Igrzysk Mniejszości Etnicznych w Chinach, starszy mężczyzna siedział cicho przed salą gimnastyczną.

Padma Tsondre, 67-letni pochodzący z ludu Monba zamieszkującego w Tybecie - południowo-zachodnim Regionie Autonomicznym [Xizang] Chin, zamyślony patrzył w dal. Jego drużyna nie dotarła do finału, ale jego duma z rosnącej popularności tego sportu wśród chińskich grup etnicznych była niezaprzeczalna.

POKONANIE PRZECIWNOŚCI: OD IZOLACJI DO WYBORU SPORTU

Urodzony w 1957 roku w powiecie Medog, kiedyś znanym w Tybetańskim Regionie Autonomicznym [Xizang] jako „wyspa odosobnienia” , Padma Tsondre dorastał otoczony  pasmami gór Himalajów nad rwącą rzeką Yarlung Zangbo. Bez dróg łączących Medog ze światem zewnętrznym ten rejon Tybetu pozostawał odcięty od świata aż do 2013 roku.

Pomimo izolacji, życie Padmy Tsondre zmieniło się w latach 70., gdy Tybet przechodził znaczącą transformację po pokojowym wyzwoleniu w 1951 roku i reformach demokratycznych z 1959 roku. Wysłany w 1973 roku na naukę w Lhasie, stolicy Tybetu, aby dotrzeć do miasta, odbył pieszo wyczerpującą dziesięciodniową podróż, walcząc z pełnymi pijawek lasami deszczowymi i pokrytymi śniegiem górami.

W Lhasie po raz pierwszy poszedł do szkoły, zaczynając od pierwszej klasy w wieku 15 lat. Padma Tsondre wyróżniał się w sporcie, szczególnie w koszykówce, i ostatecznie dołączył do drużyny koszykarskiej Tybetu

Pomimo możliwości studiowania na Uniwersytecie Jiao Tong w Szanghaju, Padma Tsondre podjął odważną decyzję o karierze sportowej. „Wybór sportu wymagał wówczas odwagi”, powiedział, przypominając stereotyp, że sport to „sama siła, a nie mózg”.

Padma Tsondre sprzeciwił się temu stereotypowi. „Sport wymaga inteligencji i strategii”, powiedział. „Dał mi wiele cennych lekcji, które ukształtowały moją pracę, naukę i życie”.

Jego talent sportowy otwierał drzwi, ale pasja Padmy Tsondre wykraczała poza koszykówkę. Postanowił podzielić się mniej znanymi tradycjami Tybetu z szerszą publicznością — wizja, która miała zdefiniować jego dziedzictwo.

NARODZINY YAJIA JAKO NARODOWEGO SPORTU

Yajia, tradycyjny tybetański sport często porównywany do „przeciągania liny przez słonie”, stał się pasją Padma Tsondre. W tym sporcie zawodnicy kucają plecami do siebie, przeciągając się za pomocą pasa z materiału przymocowanego wokół ich szyi. Prostota konfiguracji, często improwizowana za pomocą szalików lub pasów, sprawiła, że ​​Yajia stała się podstawową dyscypliną sportową tybetańskich wiosek, gdzie miejscowi rywalizowali w niej na polach w czasie wolnym.

W 1986 roku Padma Tsondre dołączył do III Narodowych Tradycyjnych Igrzysk Mniejszości Etnicznych Chin, a jego uczniowie rywalizowali w Yajia, która była wówczas wydarzeniem pokazowym. Przez lata pracował niestrudzenie nad sformalizowaniem zasad tego sportu i dostosowaniem go do gry konkurencyjnej, równoważąc zachowanie jego tradycyjnych korzeni z jego rozwojem jako wydarzenia narodowego.

Podczas szóstej edycji Igrzysk w 1999 r. Yajia stała się oficjalną dyscypliną sportową, do rywalizacji w której dołączyły drużyny z całego kraju.

Rozmyślając o tych wczesnych latach, Padma Tsondre podkreśla znaczenie rozwoju kulturowego i zawodowego. „Wtedy sportowcy Tybetu nie tylko mieli niższe umiejętności, ale także brakowało im świadomości kulturowej” — powiedział. Aby temu zaradzić, kontynuował naukę, ostatecznie zdobywając tytuł naukowy z nauk sportowych w 1987 r. na Pekińskim Uniwersytecie Sportowym.

Jego wysiłki zbiegły się z szerszą transformacją sportów etnicznych w Chinach. Od Igrzysk 2015 w Ordos w Mongolii Wewnętrznej nastapiła eksplozja zainteresowania Yajia. „Wzrost standardu życia i skupienie się na sprawności fizycznej sprawiły, że Yajia stała się bardziej atrakcyjna” — wyjaśnił Padma Tsondre. „To sport dostępny i zabawny, dlatego ludzie lgną do niego”.

„To, co zaczęło się jako oddolna rozrywka, jest teraz narodową sensacją” — dodał Padma Tsondre. „Spośród zaledwie kilku drużyn w Tybecie, Syczuanie i Xinjiang, Yajia przyciąga teraz sportowców z niemal każdej prowincji, w tym także z Tajwanu”.

SPORT, KTÓRY ŁĄCZY I INSPIRUJE

W tym roku drużyna Tybetu nie zdobyła głównej nagrody, co sprawiło, że po zawodach Padma Tsondre chodził cały czas zamyślony. Mimo to jego pasja do Yajia pozostaje niezmienna. „Może nie wygraliśmy, ale widok sportowców z tak wielu mniejszości narodowych Chin uprawiających Yajia napawa mnie dumą” — powiedział.

Padma Tsondre (w środku) podczas treningu z zawodnikiem. (Materiał prasowy za pośrednictwem Xinhua)

Dla Padma Tsondre porażka jest szansą na rozwój. „Był czas, kiedy inne regiony uczyły się od nas. Teraz nadeszła nasza kolej na naukę i doskonalenie. To piękno sportu — ciągle cię popycha do przodu”.

Dla niego Yajia to coś więcej niż sportowa rywalizacja. Reprezentuje odporność kulturową i siłę sportu w jednoczeniu ludzi. „Sporty etniczne sprzyjają zrozumieniu i jedności” — powiedział, zachwycając się witalnością młodych sportowców. „Wielu z nich to studenci uniwersytetu – wykształceni, energiczni i pełni potencjału. Ich widok napełnia mnie nadzieją na przyszłość”.

Gdy XII Igrzyska zbliżały się do końca, ciche postanowienie Padmy Tsondre, by promować Yajia i pielęgnować więzi między różnymi grupami etnicznymi, było tak samo trwałe, jak sam sport.

„Wrócimy silniejsi” – obiecał Padma Tsondre, a jego oczy odzwierciedlały niezłomnego ducha mieszkańców Dachu Świata z jego rodzinnej miejscowości.

Xiang Yi z prowincji Hubei zajął pierwsze miejsce w finale Yajia mężczyzn w wadze 68 kg podczas XII Narodowych Tradycyjnych Igrzysk Mniejszości Etnicznych w Chinach. (Xinhua/Zhou Mu)

Padma Tsondre (z lewej) prowadzi sportowca podczas treningu. (Materiał prasowy za pośrednictwem Xinhua)

Sportowcy pozują do zdjęć podczas ceremonii wręczenia nagród finału Yajia w wadze 76 kg. (Xinhua/Jigme Dorji)

----------------
Yajia (przeciąganie liny w stylu tybetańskim) to tradycyjna gra i sport Tybetu. Wywodzi się z ducha tradycji tybetańskiej - a dokładniej z tybetańskiego przekonania, że ​​słoń jest świętym posłańcem Boga. Dlatego Tybetańczycy naśladują działania słoni, które ich zdaniem przynoszą im szczęście.
Żródło: www.traditionalsports.org