3.06.2024| Źródło: China Daily

Zdjęcie zrobione 5 listopada 2022 r. przedstawia mokradła Lhalu w Lhasie, w Tybetańskim Regionie Autonomicznym. [Zdjęcie/Xinhua]

Według naukowców z Instytutu Badawczego Wyżyny Tybetańskiej Chińskiej Akademii Nauk w ciągu ostatnich 30 lat powierzchnia jezior na Wyżynie Tybetańskiej powiększyła się o ponad 10 000 kilometrów kwadratowych.

Na Wyżynie Tybetańskiej znajduje się około 60 000 jezior, zajmujących powierzchnię około 50 000 km2. Najnowsze badania naukowców z zespołu instytutu ds. zmian środowiskowych i procesów wielosferycznych, kierowanego przez pracownika naukowego Zhanga Guoqinga, przewidują, że - w ramach scenariusza niskoemisyjnego - do końca tego stulecia obszar jezior powiększy się o kolejne 20 000 kilometrów kwadratowych.

Spowodowałoby to podniesienie poziomu wody o około 10 metrów, co przyczyniłoby się do wzrostu objętości wody o 652 miliardy ton – czterokrotnie więcej niż w ciągu ostatnich 50 lat.

Wyniki badań, opublikowane 27 maja w międzynarodowym czasopiśmie akademickim Nature Geoscience, mogą dostarczyć kluczowych wskazówek naukowych dotyczących przyszłego planowania na Wyżynie Tybetańskiej.

Grafika ilustrująca ciągły trend wzrostu powierzchni jezior na Wyżynie Tybetańskiej. [Zdjęcie/strona internetowa Chińskiej Akademii Nauk]

Nazywana „azjatycką wieżą ciśnień” Wyżyna szczyci się najwyższym i najbardziej rozległym zespołem jezior, zajmującym ponad 50 procent całkowitej powierzchni jezior w Chinach.

Zhang poinformował, że pomimo globalnej tendencji zmniejszania się objętości dużych jezior z powodu zmiany klimatu i działalności człowieka, jeziora na Wyżynie doświadczyły procesu gwałtownego wzrostu powierzchni i objętości w miarę ocieplania się i większej wilgotności klimatu.

„Ta ekspansja zwiększyła ryzyko katastrof związanych z zalewaniem przez jeziora przyległych terenów i miała wpływ na ekosystemy, takie jak łąki i tereny podmokłe, oraz na różnorodność biologiczną” – dodał.

Xu Fenglin, jeden z autorów artykułu i doktorant w Instytucie, powiedział, że największą ekspansję obszaru jezior obserwuje się na północy Wyżyny, a w przypadku scenariusza wysokiej emisji mogą one się podwoić.

„Łącząc badania terenowe i obserwacje teledetekcyjne, zespół przewiduje zmiany w obszarze jezior, poziomie wody i jej objętości w latach 2021–2100 w ramach różnych scenariuszy” – powiedział Xu, dodając, że w badaniach oceniono także wpływ zmian w wielkości jezior na restrukturyzację dorzecza , infrastrukturę i ekosystemy.

„Przewiduje się, że jeziora w środkowej części Wyżynie powiększą się o ponad 50 procent, podczas gdy jeziora w regionie południowym, które wcześniej się kurczyły, w najbliższej przyszłości przejdą do ekspansji” – powiedział Xu.

„Wzrost powierzchni jezior na Wyżynie Tybetańskiej zwiększy wymianę między atmosferą a jeziorami, potencjalnie prowadząc do wzrostu stężenia gazów cieplarnianych w atmosferze, a tym samym zaostrzając globalne ocieplenie”.

Powiedział, że zwiększone opady w największym stopniu przyczyniły się do ekspansji powierzchniowej jezior, przy czym pewną rolę odgrywa tu również topnienie lodowców.

Ekspansja jezior na płaskowyżu będzie miała daleko idące skutki, w tym zalanie wysokiej jakości łąk wokół jezior, wpływ na wypas, hodowlę zwierząt i lokalny rozwój gospodarczy – dodał.

„Biorąc za przykład jezioro Serling Tso w TRA, w ciągu ostatnich 50 lat powierzchnia jeziora powiększyła się o około 800 km2, zalewając około 20 000 hektarów łąk i liczne drogi” – powiedział Xu.