11.03. 2025 | Źródło: chinadaily.com.cn | Autor: Lhag Chung

Zdjęcie lotnicze kwitnących drzew brzoskwiniowych rosnących  wzdłuż Wielkiego Kanionu Rzeki Yarlung Zangbo, Tybetański Region Autonomiczny [Xizang] w południowo-zachodnich Chinach, 1 kwietnia 2020 r. [Zdjęcie/Xinhua]


Lhag Chung - profesor  Uniwersytetu Tybetańskiego i deputowany do Narodowego Kongresu Ludowego XIV Kadencji.

Wyżyna Tybetańska, ze swoją unikalną topografią i klimatem sprzyjającym różnorodnym ekosystemom i wyjątkowej bioróżnorodności, mającym głęboki wpływ na klimat i systemy ekologiczne w całych Chinach i na całej półkuli północnej, często nazywana „Trzecim Biegunem” Ziemi, jest regionem o ogromnym znaczeniu ekologicznym.

Tybet [Xizang] jest główną częścią Wyżyny Tybetańskiej i kierując się  ideami Xi Jinpinga o nowej erze socjalizmu o chińskiej specyfice chroni jej środowisko naturalne.

Wyżyna Tybetańska to kraina zapierających dech w piersiach wspaniałości: rozległe lasy, rozległe łąki, majestatyczne lodowce i skomplikowane sieci rzek i jezior. Jej ekosystemy, od lodowców i ośnieżonych gór po lasy, łąki, mokradła i pustynie, są istotnym składnikiem zasobów naturalnych Ziemi. Lodowce i wieczna zmarzlina wyżyny odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu regionalnej i globalnej równowagi ekologicznej, działając jako ogromny naturalny zbiornik wody.

Projekty odnowy ekologicznej na dużą skalę znacznie zwiększyły zasięg lasów w regionie, który obecnie wynosi 12,31 procent, podczas gdy kompleksowy zasięg roślinności trawiastej osiągnął 47,14 procent. Tylko w 2024 roku Tybet zalesił 1,06 miliona mu (około 70 667 hektarów) i zrekultywował 6 milionów mu (400 000 hektarów) zdegradowanych łąk. W ostatnich działaniach Tybet rozszerzył swoje inicjatywy zalesiania i odnowy terenów trawiastych, w tym projekty o znaczeniu historycznym w południowych i północnych górach Lhasy.

Różnorodność biologiczna jest podstawą równowagi ekologicznej i stabilności. Działania Tybetu na rzecz ochrony przyrody doprowadziły do ​​odrodzenia się kultowych gatunków zwierząt wysokogórskich. Na przykład populacja antylop tybetańskich wzrosła do około 300 000, podczas gdy liczba żurawi czarnoszyich zbliża się do 10 000. Populacja małp z zadartym nosem z Yunnanu wzrosła do ​​800, a populacja kiang przekracza 100 000. Nawet niedźwiedzie brunatne, wilki i jelenie białowargie zauważalnie powracają do swoich historycznych siedlisk i coraz częściej można je spotkać w pobliżu osad ludzkich. Te osiągnięcia w zakresie ochrony przyrody, obok inicjatyw mających na celu ochronę rodzimych a zagrożonych gatunków roślin, odegrały kluczową rolę w zachowaniu bogatego dziedzictwa naturalnego Tybetu.

Tybet [Xizang],  wdrażając szereg środków ochrony środowiska, poczynił również znaczące postępy w zakresie kontroli zanieczyszczeń i poprawy jakości środowiska, w tym w ochronie powietrza, wody i gleby. Znaczna część ziemi Tybetu została obecnie wyznaczona jako ekologiczna strefa ochronna, zapewniająca zachowanie naturalnego środowiska. Odsetek dni z doskonałą jakością powietrza w Tybecie utrzymuje się na poziomie powyżej 99 procent, a jakość wody w głównych rzekach i jeziorach spełnia lub przewyższa standardy III stopnia. Ponadto Tybet utworzył swoją pierwszą demonstracyjną bazę monitorowania sztucznego leśnego pochłaniacza dwutlenku węgla i zakończył budowę pierwszego etapu  tworzenia sieci zielonej energii elektrycznej.

Słynny Uniwersytet Tybetański odgrywa kluczową rolę w rozwoju badań ekologicznych, integruje interdyscyplinarną wiedzę specjalistyczną w celu zaspokojenia krajowych i regionalnych potrzeb strategicznych oraz unaocznia wyjątkowe warunki ekologiczne Xizang i przyczynia się do realizacji szerszych celów bezpieczeństwa ekologicznego i zrównoważonego rozwoju.

Środowisko ekologiczne Tybetu charakteryzuje się integralnością i minimalnymi ingerencjami człowieka. Jednak jego kruche ekosystemy, proste struktury i ograniczona odporność sprawiają, że region ten jest bardzo wrażliwy na globalne zmiany i ingerencję człowieka. Po ich naruszeniu naturalna regeneracja jest niezwykle trudna. Dlatego zbudowanie solidnej bariery bezpieczeństwa ekologicznego i ekologicznej cywilizacji na Wyżynie Tybetańskiej jest misją długoterminową i wymagającą, która potrzebuje stałych inwestycji, badań naukowych i innowacji instytucjonalnych.

Po pierwsze, region powinien wzmocnić zintegrowane zarządzanie swoimi ekosystemami - obejmującymi góry, rzeki, lasy, grunty rolne, łąki, pustynie i lodowce - poprzez opracowanie kompleksowych ram teoretycznych i technicznych, które położą podwaliny pod skuteczną ochronę.

Ponadto niezbędne jest ustanowienie systemu monitorowania ekologicznego i wspieranie mechanizmów udostępniania danych, które wesprze zarówno badania podstawowe, jak i stosowane, a zwiększenie liczby badań naukowych pogłębi nasze zrozumienie wpływu globalnych zmian na ekosystemy płaskowyżu, informując o skuteczniejszych strategiach ochrony.

Poza tym zarządzanie rezerwatami przyrody powinno zostać ulepszone poprzez udoskonalenie ram instytucjonalnych, rekrutację profesjonalnych zespołów i zapewnienie precyzyjnego nadzoru ekologicznego, a polityka odnowy ekologicznej powinna opierać się na lokalnych warunkach, dostosowując się jednocześnie do norm krajowych w celu zapewnienia zrównoważonego rozwoju. Rozwój narodowego ogrodu botanicznego Tybetu i kluczowych krajowych laboratoriów ekologicznych dodatkowo wzmocnią możliwości badawcze i zarządcze.

I na koniec, wspieranie współpracy między regionami i sektorami w zakresie ochrony ekologicznej, poprzez jasno określone obowiązki, platformy udostępniania danych i skoordynowane zarządzanie, wzmocni pozycję Tybetu jako globalnego sanktuarium ekologicznego. Poprzez przyjęcie tych inicjatyw, Tybet nie tylko skonsoliduje swój status globalnej twierdzy ekologicznej, ale także przyczyni się do harmonijnej i zrównoważonej przyszłości zarówno dla natury, jak i ludzkości.

Autor jest profesorem na Uniwersytecie Tybetańskim i deputowanym do Narodowego Kongresu Ludowego XIV Kadencji.