14.10.2025 | Źródło: Xinhua via China's Tibetannet

Zdjęcie zrobione 17 czerwca 2023 roku przedstawia jezioro Zonag w Hoh Xil, w prowincji Qinghai w północno-zachodnich Chinach. (Foto: Xinhua/Pan Binbin)

Jak poinformowali przedstawiciele Północno-Zachodniego Instytutu Ekośrodowiska i Zasobów (NIEER) Chińskiej Akademii Nauk (CAS) chińscy naukowcy wypełnili niedawno lukę w zakresie długoterminowych obserwacji i badań parowania podchmurowego w głębi Wyżyny Tybetańskiej na zachodzie kraju.

NIEER poinformował, że przeprowadzone prace badawcze rozwijają ilościowe badania nad parowaniem podchmurowym w tym krytycznym regionie, pogłębiając zrozumienie mechanizmu reakcji wysokogórskiego cyklu hydrologicznego w kontekście globalnego ocieplenia.

Wyniki tych badań, przeprowadzonych przez wspólny zespół badawczy, w którego skład weszli naukowcy z NIEER i Instytutu Zagrożeń Górskich i Środowiska CAS, zostały opublikowane w czasopiśmie Journal of Hydrology.

Wyżyna Tybetańska, nazywana „azjatycką wieżą ciśnień”, jest bardzo ważnym rezerwuarem zasobów wodnych. 
Jak przekazał He Xiaobo, adiunkt w NIEER,  stabilny izotop opadów na tej Wyżynie służy jako kluczowy indykator w analizie regionalnych i globalnych cyklów wodnych, a także jest szeroko wykorzystywany w rekonstrukcji paleoklimatycznej i badaniach cyklu wodnego.

Wewnętrzne obszary Wyżyny Tybetańskiej, a zwłaszcza rejon górskiego pasma Tanggula, który jest strefą przejściową klimatu, stanowi centralną lokalizację „azjatyckiej wieży ciśnień”. Region ten, co istotne, obserwuje się znaczne ocieplenie i znaczny wzrost wilgotności.

(Foto: Xinhua)

Uczony zwrócił uwagę, że w badaniach ilościowych dotyczących parowania podchmurowego w głębi Wyżyny Tybetańskiej, zwłaszcza w paśmie Tanggula w strefie przejściowej klimatu, istniała luka. Surowe warunki panujące na dużych wysokościach od dawna utrudniały gromadzenie danych z długoterminowych obserwacji, ograniczając tym samym zrozumienie cyklu hydrologicznego na tak dużych wysokościach.

W oparciu o ciągłe dane obserwacyjne z okresu 12 lat, zespół badawczy przeprowadził symulację procesu parowania podchmurowego. Naukowcy połączyli długoterminowe obserwacje stabilnych wytąconych z opadów izotopów i dane meteorologiczne z modelem Stewarta, aby oszacować parowanie podchmurowe i określić jego wpływ na wytącanie się izotopów w paśmie Tanggula.

Określili ilościowo stopień wpływu parowania podchmurowego na stabilne izotopy z opadów oraz ujawnili kluczowe czynniki napędzające ten proces i mechanizmy jego działania.

Roczną średnią ważoną frakcji pozostałych kropli deszczu oszacowano na 88,1%, a w skali rocznej zaobserwowano znaczący trend wzrostowy, wskazujący na stopniowe osłabienie intensywności parowania podchmurowego w tym regionie.

Zaobserwowano istotne modyfikacje izotopowe opadów podczas opadania od podstawy chmur do gruntu. Wskazuje to, że parowanie podchmurowe przyczyniło się do zauważalnego wzbogacenia ciężkich izotopów stabilnych opadów w centralnej części Wyżyny.

Wyjaśniając wpływ parowania podchmurowego na ilość opadów, niniejsze badanie stanowi kluczową podstawę naukową dla rekonstrukcji paleoklimatycznej i zarządzania zasobami wodnymi w centralnej części Wyżyny Tybetańskiej, zauważył He.

Ujawnił, że zespół badawczy będzie dalej rozbudowywał swoją sieć obserwacyjną, prowadził badania w dłuższej perspektywie czasowej i stale ujawniał mechanizmy reakcji cyklu wodnego na Wyżynie Tybetańskiej na zmiany klimatu w skali całego globu.