23.10.2025 Źródło: Xinhua

Irbis (pantera śnieżna) sfotografowana w powiecie Zadoi w Tybetańskiej Prefekturze Autonomicznej Yushu, w północno-zachodnich Chinach, w prowincji Qinghai, 6 sierpnia 2022 r. (Zdjęcie: Yao Muyang/Xinhua)

W ciągu ostatniej dekady tybetański fotograf Bao Yongqing w surowej dziczy chińskiego Wyżyny Tybetańskiej, często nazywanej „dachem świata”, poświęcił się fotografowaniu nieuchwytnych irbisów śnieżnych. 

Przemierzał wysokie góry i głębokie doliny, stawiając czoła surowym mrozom i ograniczonej łączności w pogoni za tymi pięknymi stworzeniami.

„Na początku fotografia była tylko moim hobby, ale w miarę jak robiłem zdjęcia, stopniowo stała się obowiązkiem” – powiedział.

Aby w pełni udokumentować życie tych pięknych wielkich kotów, Bao spędził kiedyś dziewięć dni samotnie w jaskini w odległej górskiej dolinie na wysokości prawie 4000 metrów, obserwując rodzinę irbisów z odległości mniejszej niż 200 metrów.

„Jako fotograf wiem, że nasza praca może pomóc większej liczbie osób poznać i zrozumieć tutejszą dziką przyrodę oraz zwrócić ich uwagę na ekologię płaskowyżu” – dodał.

W czwartek obchodzimy Międzynarodowy Dzień Irbisa. Irbis, znany jako „król śnieżnych gór”, to gatunek objęty w Chinach ochroną pierwszego stopnia i znajduje się na Czerwonej Liście Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody.

Majestatyczne koty są flagowym gatunkiem i parasolem dla wysokogórskich ekosystemów. Według Lian Xinming, badaczki z Północno-Zachodniego Instytutu Biologii Wyżyny Chińskiej Akademii Nauk w prowincji Qinghai w północno-zachodnich Chinach, służą one jako "wskaźniki" zmian klimatu i bezpieczeństwa zasobów wodnych, a także pełnią funkcję „barometru” stanu ekosystemów alpejskich.

W ostatnich latach region Qinghai poczynił znaczne postępy w budowie Parku Narodowego Sanjiangyuan i odcinka Qinghai obszaru kandydującego do utworzenia Parku Narodowego Gór Qilian, zapewniając około 200 000 kilometrów kwadratowych chronionej przestrzeni dla irbisów i innych dzikich zwierząt. Monitorowanie populacji i siedlisk kluczowych gatunków stworzyło nowe możliwości odbudowy zagrożonych gatunków i zachowania zdrowia ekosystemów.

Pantera śnieżna sfotografowana w kanionie w powiecie Zadoi w Tybetańskiej Prefekturze Autonomicznej Yushu, w prowincji Qinghai w północno-zachodnich Chinach, 21 lutego 2023 r. (Zdjęcie: Xinhua/Fei Maohua)

Według Du Pinggui, dyrektora Biura Leśnictwa i Użytków Zielonych prowincji Qinghai, dzięki kompleksowym działaniom ochronnym populacja panter śnieżnych w Qinghai wzrosła do około 1200 osobników.

„Qinghai buduje nowy system rezerwatów przyrody skupiony wokół parków narodowych i utworzyło sieć monitorowania bioróżnorodności, koncentrującą się na panterach śnieżnych” – powiedział Du.

Dodał, że prowincja wprowadziła innowacje w zakresie technologii cyfrowych używanych w ochronie dzikiej przyrody, wykorzystując do stworzenia inteligentnego systemu ochrony: śledzenie satelitarne, kamery na podczerwień, drony i aplikacje patrolowe. Narzędzia te dostarczają kluczowych danych do badań i kształtowania odpowiedniej polityki.

Na rozległym, wymagającym terenie Parku Narodowego Sanjiangyuan, biuro zarządzające parkiem zwerbowało również 17 211 lokalnych pasterzy jako certyfikowanych strażników przyrody.

Irbis jako gatunek flagowy wywołuje również „efekt celebryty”, ponieważ publiczne zainteresowanie irbisami śnieżnymi napędza szersze zaangażowanie w ich ochronę, powiedział Lian.

Ma Palden, 52-letni tybetański pasterz mieszkający w regionie Qinghai w obszarze kandydującym do ochrony w ramach Parku Narodowego Gór Qilian, nie mógł powstrzymać ekscytacji, gdy latem na swojej trasie wypasu natknął się na rzadki widok – matkę irbisa z czwórką młodych.

„Często widujemy ślady irbisów śnieżnych, ale zobaczenie pięciu naraz jest ekscytujące. To wskazuje, że Góry Qilian zapewniają im obfite pożywienie” – powiedział.

Jednak rosnąca populacja irbisów śnieżnych przynosi również „słodkie kłopoty” pasterzom. Mimo że jeden z jego jaków stał się posiłkiem irbisa, Ma nie chowa urazy, gdyż irbisy okazjonalnie polują na zwierzęta gospodarskie jedynie podczas najsroższych zim.

„Irbisy śnieżne są zagrożone i dołożymy wszelkich starań, aby chronić je w naszej wspólnej ojczyźnie” – dodał.

Irbis śnieżny sfotografowany w powiecie Gerze w prefekturze Ngari, w autonomicznym regionie Xizang w południowo-zachodnich Chinach, 18 kwietnia 2025 r. (Zdjęcie: Sonam Rinchen/Xinhua)

Wcześniejsze szacunki wskazują, że globalna populacja irbisów śnieżnych wynosi od 7446 do 7996 osobników, a Chiny stanowią około 60% światowych siedlisk tych zwierząt.

Obszar Sanjiangyuan w Qinghai jest jednym z najgęściej zaludnionych obszarów występowania irbisów śnieżnych w kraju i na świecie, zgodnie z badaniem opublikowanym na początku tego roku przez Shan Shui Conservation Center, chińską lokalną prywatną jednostkę non-profit, oraz inne instytucje badawcze.

Zaangażowanie Bao w ochronę irbisa śnieżnego wzbudziło uwagę środowisk międzynarodowych, a jego prace były wystawiane za granicą.

„Wystawiając moje prace za granicą, ludzie nie tylko zachwycają się tymi wspaniałymi stworzeniami, ale także dowiadują się, jak Chiny budują parki narodowe i jak bogata jest bioróżnorodność na „dachu świata”” – powiedział.