27.01.2024| Źródło: Xinhua
„Być albo nie być, oto jest pytanie”.

Po premierze w Szanghaju w 2021 roku tybetańska wersja „Hamleta” została wystawiona w Pekinie podczas tourne tybetańskiej trupy teatralnej w 2023 roku. Dramat Szekspira na tybetański został przetłumaczony przez Nyimę Dondrupa, ogólnochińskiej sławy dramatopisarza specjalizującego się w operze tybetańskiej.

Tenzin Kungir jako Ofelia. [Foto  Gao Erqiang/chinadaily.com.cn]

Nyima Dundrup jest zajęty pisaniem sztuk na różne gale noworoczne z okazji tybetańskiego Nowego Roku i Święta Wiosny. Jednak jego umysł i serce nadal są skupione na klasycznych dziełach Williama Szekspira i w nowym roku planuje wystawienie sztuki w większej liczbie teatrów.

Nyima Dondrup przetłumaczył światowy arcydramat na tybetański wraz z żoną, oboje czują się niezwykle szczęśliwi i wdzięczni, że ich dzieło wystawiono Tybetem poza Tybetem.

„W oczach tysiąca ludzi jest tysiąc Hamletów. Moim zdaniem „Hamlet” należy do całej ludzkości. Dlatego warto było przetłumaczyć go na tybetański” – powiedział.

Nima Dondrup, który ma obecnie 50 lat, urodził się w wiosce pod miastem Xigaze. Ustne przekazy, opowieści opowiadane przez wioskową starszyznę, najstarsza forma opery tybetańskiej, przez całe dzieciństwo towarzyszyły mu przez większość wieczorów.

„Zimą było dość zimno, ale cała rodzina ogrzewała się gromadząc się wokół pieca i słuchając opowieści mojej matki” – wspomina Nyima Dondrup. „Płakałem, słuchając historii o rodzeństwie: siostrze i bracie, którzy stracili dom po tym jak zostali oszukani przez złą czarownicę”.

Dodał, że takie historie były inspiracją dla jego twórczego pisania.

W 2001 roku pierwsze wystawione dzieło Nyimy Dondrup zostało nominowane do Cao Yu Drama Literature Award, (chińskiej) ogólnokrajowej nagrody w dziedzinie literatury dramatycznej.

„To było moje prawdziwe spotkanie z Hamletem, gdyż nagrodą w tym konkursie był komplet dzieł Williama Szekspira” – powiedział Nyima Dondrup. W mgnieniu oka te dzieła go pochłonęły całego, a każdy przeczytany tom pozwalał mu na inne ich rozumienie.

Jego żona Kalzang Drolkar powiedziała, że opracowali sobie plan przetłumaczenia wszystkich dzieł Szekspira na czas po przejściu na emeryturę, co powinno im zająć od 17 do 18 lat.

Jednak szansa tłumaczeń pojawiła się jeszcze przed przejściem na emeryturę.

Pod koniec 2020 roku Szanghajska Akademia Teatralna przesłała Nyimie Dondrupowi scenariusz „Hamleta”, prosząc go o przetłumaczenie go na język tybetański. Był to scenariusz spektaklu dyplomowego grupy tybetańskich studentów Szanghajską Akademię Teatralną, reżyserem tego spektaklu był Pu Cunxin, znany chiński aktor.

„Czułem się, jakby ktoś poczęstował mnie jogurtem w chwili, gdy miałam ochotę na tsampę (prażony jęczmień górski). Moje marzenie spełniło się przed terminem” – powiedział Nyima Dondrup.

Realizacja tego marzenia nie była łatwa.

Codziennie para spędzała ponad 15 godzin na tłumaczeniu scenariusza. „Czasami z powodu długich godzin spędzanych nad tekstem łzy płynęły nam po twarzach. Chodziliśmy na podwórko i aby ukoić wzrok przemywaliśmy oczy zimną wodą” – wspomina Nyima Dondrup. „Ale proces tłumaczenia sprawiał nam wielką przyjemność”.

Nyima Dondrup oglądał wiele sztuk Szekspira wystawianych w języku mandaryńskim, w tym sztuki Pu. Powiedział, że dzieła Szekspira są pełne środków retorycznych, takich jak metafory, podobnych do starej literatury tybetańskiej.

Wersję tybetańską oglądał wraz ze swoim synem Tenzinem Yontenem, studentem uniwersytetu, który bardzo interesuje się literaturą, a w szkole średniej napisał nawet 20-stronicową recenzję „Hamleta”.

„Mam nadzieję, że pewnego dnia mój syn na ponad dwudziestu stronach oceni również moją pracę ” – powiedziała Nyima Dondrup.
____________________________

Spektakl "Hamleta" po tybetańsku śledzimy od jego premiery w 2021 roku:
1. HAMLET po tybetańsku
2. Szekspir na Dachu Świata
3. Szekspir po tybetańsku (Video)